< Terug naar overzicht

Veerkracht en autonomie: positieve spiraal voor duurzame inzetbaarheid

Duurzame inzetbaarheid houdt in dat werkenden nu en in de toekomst kunnen en willen blijven werken. In een continu veranderende en veeleisende werkcontext lijkt het beschikken over veerkracht een belangrijke voorwaarde voor duurzame inzetbaarheid. Onderzoekers van TNO Leiden, afdeling Work Health Technology, onderzochten de samenhang tussen veerkracht, indicatoren van duurzame inzetbaarheid en werkhulpbronnen binnen een diverse groep werknemers over een jaar tijd.

De onderzoekers delen duurzame inzetbaarheid op in drie indicatoren: vitaliteit, werkvermogen en employability. Vitaliteit verwijst naar fitheid, energie en motivatie. Werkvermogen is de mate waarin men zowel fysiek als psychisch in staat is te werken. Employability staat voor het vermogen om aan het werk te zijn en te blijven.
Vitaliteit, werkvermogen en employability van werknemers zijn geen stabiele kenmerken en kunnen onder druk komen te staan door veranderingen in zowel de privé- als de werkcontext van een werknemer. Denk bijvoorbeeld aan gebeurtenissen zoals ziekte van een familielid, de introductie van nieuwe technologieën op het werk of baanverlies. Inzetbaar zijn en blijven, vereist dat werknemers goed om kunnen gaan met dergelijke veranderingen, tegenslagen en andere problemen die zij in hun werkende leven tegenkomen. Veerkracht dus.
De onderzoekers gingen na wat veerkracht precies is en in welke mate het samenhangt met duurzame inzetbaarheid. Daarnaast bekeken ze ook hoe werkgevers de veerkracht van mensen kunnen versterken. Ze definiëren veerkracht als ‘het vermogen om terug te veren na het ervaren van tegenslag, conflict of falen’. Voor het onderzoek werden 9664 Nederlandse werknemers, zelfstandingen en niet-werkenden in 2016 en 2017 ondervraagd over allerlei aspecten rondom hun duurzame inzetbaarheid.

Duurzame inzetbaarheid

Het onderzoek toont een positief verband tussen veerkracht en de drie indicatoren van duurzame inzetbaarheid: vitaliteit, werkvermogen en employability. Werknemers met een hogere veerkracht vertoonden een jaar later een hogere vitaliteit, een hoger werkvermogen en een hogere employability. Veerkracht lijkt een belangrijke determinant te zijn van de duurzame inzetbaarheid van werknemers.
Over het algemeen voelen Nederlanders zich veerkrachtig, al zijn er verschillen tussen subgroepen. Zo valt op dat mannen zich over het algemeen iets veerkrachtiger voelen dan vrouwen en ook dat oudere werknemers zich doorgaans veerkrachtiger voelen dan jongere. Lager opgeleide werknemers voelen zich juist iets minder veerkrachtig voelen dan hoger opgeleide. Ook blauwe boorden voelen zich door de band minder veerkrachtig dan witte en roze (zorgsector) boorden.

Autonomie

Daarnaast werd gekeken naar de mate waarin werkhulpbronnen zoals autonomie, sociale steun van collega’s, coachende stijl van de leidinggevende en stimulans van leidinggevende een invloed hebben op de veerkracht en omgekeerd.
Vooral autonomie heeft een positieve invloed op de veerkracht van werknemers een jaar later. Met andere woorden, veerkracht kan ontwikkeld worden door het vergroten van de in het werk ervaren autonomie. Bovendien is dit verband ook wederkerig. Autonomie heeft niet alleen een postieve impact op veerkracht. Medewerkers met een hogere veerkracht ervaren een jaar later ook meer autonomie in hun werk dan werknemers met een lagere veerkracht. “Het zou kunnen dat als de leidinggevende of collega’s zien dat een medewerker goed weet om te gaan met tegenslagen en conflicten en zich niet uit het veld laat slaan, er meer vertrouwen is om deze persoon meer autonomie te geven. Door de toegenomen autonomie voelt een medewerker zich vervolgens weer beter in staat om om te gaan met tegenslagen en conflicten op het werk. Veerkracht en autonomie lijken daarmee een positieve spiraal te vormen”, verklaren de onderzoekers.

Voor de overige werkhulpbronnen (sociale steun van collega’s, een coachende stijl van de leidinggevende, en een stimulans tot ontwikkeling door de leidinggevende), komen er in het onderzoek geen sterke wederkerige verbanden met veerkracht tot uiting.
Wel is er een relevant positief verband tussen veerkracht en de ervaren mate van een coachende stijl van de leidinggevende een jaar later. “Veerkrachtige werknemers lijken er dus ook in sterkere mate ‘voor te zorgen’ dat zij door hun leidinggevende worden gecoacht. Het zou kunnen dat veerkrachtige medewerkers meer vertrouwen wekken bij de leidinggevende,
die vervolgens meer coachend leiderschap vertoont. Het zou ook kunnen dat veerkrachtige medewerkers proactiever zijn in het vragen om een coachende stijl van hun leidinggevende. Dit proces lijkt op basis van de huidige data in mindere mate op te gaan voor de ervaren stimulans tot ontwikkeling door de leidinggevende.”

Bron: Tijdschift voor HRM, ‘Veerkracht en werkhulpbronnen ter versterking van de duurzame inzetbaarheid van werknemers.’
Dr. Linda Koopmans is onderzoeker/adviseur Duurzame Inzetbaarheid bij TNO Healthy Living; dr. Irene Niks is onderzoeker bij de afdeling Work Health Technology, TNO Leiden; dr. Ernest de Vroome is statisticus bij de afdeling Work Health Technology, TNO Leiden.

Lees meer over

Geef als eerste een reactie

Om reacties te kunnen geven moet u inloggen
< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen