< Terug naar overzicht

Interne dreigingen: blindelings vertrouwen in medewerkers of gezonde achterdocht?

Buitenstaanders worden op een veilige afstand gehouden van waardevolle bedrijfsmiddelen. Maar bedrijven vergeten vaak dat hun medewerkers, die toegang hebben tot waardevolle bedrijfsbezittingen, ook een dreiging kunnen vormen. Wantrouwen is niet nodig, maar misschien wel een gezonde portie achterdocht.

Tekst: Hilde Vereecken

 “Het is opvallend hoeveel aandacht er gaat naar de bescherming tegen externe dreigingen. Elke organisatie heeft een veiligheidsperimeter om haar waardevolle bezittingen zoals gevoelige informatie, financiële middelen of goederen, te beschermen tegen buitenstaanders. Maar dat eigen medewerkers die toegang hebben tot deze waardevolle bezittingen eveneens een dreiging kunnen vormen, wordt nog te vaak over het hoofd gezien. Medewerkers krijgen het vertrouwen omdat ze anders hun job niet kunnen uitoefenen. Nochtans is het voor insiders gemakkelijker om dit vertrouwen te misbruiken omdat ze al die veiligheidshorden niet meer moeten nemen”, zegt Mathias Reveraert.

In het kader van zijn doctoraat bestudeert hij aan de Universiteit Antwerpen het fenomeen van insider threats of interne dreigingen, een breed fenomeen dat gaat van diefstal over interne fraude tot regelrechte sabotage.

“Een interne dreiging verwijst naar de mogelijkheid dat een medewerker bewust misbruik maakt van het vertrouwen dat hij krijgt en daardoor de organisatie schade toebrengt. De sabotage van Doel 4 in 2014, waarbij een medewerker doelbewust schade toebracht aan de stoomturbine in het niet-nucleaire gedeelte van de kerncentrale, is een van de meest tot de verbeelding sprekende voorbeelden in eigen land. Tot op vandaag is de identiteit en het motief van de dader nog altijd niet bekend”, zegt Reveraert.

Hij benadrukt dat daders niet per se slechte intenties hebben. “Een technieker saboteerde bijvoorbeeld vliegtuigen zodat ze langer aan de grond stonden en hij daardoor meer uren moest werken. Zo verdiende hij meer en kon hij de studiekosten van zijn kinderen betalen”, illustreert Reveraert. Financieel gewin is niet altijd het motief, blijkt uit een ander voorbeeld: twee stagiaires in een Amerikaanse kerncentrale saboteerden bewust splijtstofelementen van de nucleaire reactor om aan te tonen dat de veiligheidsmaatregelen onvoldoende waren.

Breed fenomeen

“De actie van de pleger kan expressief zijn, waarbij hij of zij dus zoveel mogelijk schade wil toebrengen, of instrumenteel zijn, waarbij hij of zij dus een hoger doel wil bereiken. De schade kan beperkt blijven tot de organisatie, maar kan ook een maatschappelijke impact hebben. Ook ideologie, persoonlijke problemen of een gevoel van onrechtvaardigheid kunnen uitlokkers zijn”, schetst Reveraert.


“Financieel gewin is niet altijd het motief.”

Hij wijst erop dat niet alleen de persoonlijkheid bepaalt of een medewerker een bedreiging is of wordt. “Interne dreigingen worden vaak in verband gebracht met de zogenaamde Dark Triad-persoonlijkheid die naar drie afzonderlijke persoonlijkheidstrekken verwijst, namelijk machiavellisme, psychopathie en narcisme. Ook situationele factoren spelen een belangrijke rol. Een medewerker kan gaandeweg onbetrouwbaar worden en tot actie overgaan, contact opnemen met buitenstaanders of zich laten rekruteren. Overigens kan de dreiging ook uitgaan van meerdere medewerkers die samenspannen. Denk maar aan ‘de bende van Mega Toby en Sproetje’, waarbij politieagenten tijdens een illegale huiszoeking diefstal pleegden en illegalen beroofden en terroriseerden. Of twee Amerikaanse professoren chemie die in het universiteitslabo crystal meth produceerden.”

Reveraert maakt een onderscheid tussen insider threats en insider hazards. “Er is sprake van insider hazards of gevaar als de handeling of het gedrag niet-intentioneel is. Het gaat om een onbedoelde fout of verkeerde inschatting, zoals een mail met gevoelige informatie per ongeluk naar de verkeerde personen versturen. Al neemt het niet weg dat de schade voor de organisatie groot kan zijn.”

Kent u NIMO, het broertje van NIMBY?

Lees meer in HR Square 204 van mei, waar u ook getuigenissen vindt van G4S. Als lid van HR Square ontvangt u het tweemaandelijkse tijdschrift en de bijzondere ledennieuwsbrief, met allerlei extra’s. Bovendien neemt u of een collega gratis deel aan een van de minstens zes HR Square online seminaries en geniet u van een sterke korting op de ‘gewone’ seminaries, masterclasses en congressen. Kijk snel op www.hrsquare.be of contacteer Pascale Lenaers, pascale.lenaers@hrsquare.be, 0471 85 70 42.

Lees meer over

Geef als eerste een reactie

Om reacties te kunnen geven moet u inloggen
< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen