< Terug naar overzicht

Feedback is nodig, maar in de juiste dosis

Doctor Katleen Vandist promoveerde aan de Vrije Universiteit Brussel en KU Leuven met onderzoek naar hoe het leren van mensen kan verbeterd worden. Hoeveel feedback is nodig en wanneer moet de feedback gegeven worden?

Tekst: Hilde Vereecken

Katleen Vandist: “In mijn doctoraatsonderzoek ging ik na hoe mensen complexe categorieën leren. Nieuw is dat ik het percentage feedback dat een proefpersoon krijgt, manipuleerde. In de wetenschappelijke literatuur werd er impliciet van uitgegaan dat de snelste manier om iets te leren is dat je telkens feedback krijgt. Uit mijn eerste studie blijkt dat dit niet helemaal klopt: je kan een complexe taak ook leren als je af en toe feedback krijgt, ook al kan je op dat moment nog bijna niets van de taak. In een tweede studie ging ik na wat de beste manier is om tot automatiseren te komen en wat de rol van feedback daarbij is. Als je iets automatiseert, kan je de taak én foutloos én snel uitvoeren. Automatiseren is immers belangrijk in heel wat menselijke vaardigheden zoals leren lezen, blind typen, autorijden... Maar ook bij jobgerelateerde taken, zoals patiënten wassen door verpleegkundigen, het identificeren van tumoren op foto’s door artsen, bestellingen in een distributiecentrum verzamelen en klaarmaken om te versturen. Automatisatie van een vaardigheid houdt in dat men de vaardigheid correct en steeds sneller kan uitvoeren.

Katleen Vandist (VUB en KU Leuven):
“Zodra er een zeker expertiseniveau bereikt is, wordt de ontwikkeling van automatiseren juist vergemakkelijkt wanneer feedback slechts af en toe wordt gegeven.”
© GF

Het experiment

Om de rol van feedback bij complexe leerprocessen na te gaan voerden we een experiment uit waarbij aan 34 participanten vijf dagen na elkaar werd gevraagd om afbeeldingen afkomstig uit twee verschillende categorieën te leren. Het ging daarbij om een moeilijke, oersaaie taak die je enkel leert door te doen, want mensen vinden er geen logica in. Uit eerder onderzoek weten we dat mensen die altijd feedback krijgen, de taak uiteindelijk wel leren. Degene die nooit feedback krijgen niet.


“Door af en toe feedback te geven, stimuleer je medewerkers om te blijven groeien.”

Tijdens de eerste twee dagen van het experiment kregen alle deelnemers na iedere afbeelding te horen of ze deze juist of fout hadden gecategoriseerd. Voor het vervolg van het experiment selecteerden we de deelnemers die een zekere expertise hadden behaald. Deze deelnemers werden verder getraind. Dit is ongebruikelijk in andere onderzoeken. In de wetenschappelijke literatuur wordt ervan uitgegaan dat eenmaal je de taak hebt geleerd, er weinig interessants meer gebeurt in het menselijk brein. Op dagen drie en vier werden de overgebleven participanten dan in drie groepen verdeeld. Groep 1 kreeg nog steeds na bijna elke opgave feedback, terwijl groep 2 slechts na een kwart van de oefeningen te horen kregen of ze deze juist hadden ingedeeld, groep 3 kreeg zelden feedback. In alle groepen werden evenveel afbeeldingen aangeboden, enkel het percentage feedback verschilde dus. Op de laatste dag van het experiment kregen de deelnemers opnieuw afbeeldingen voorgeschoteld, maar deze keer kreeg niemand nog feedback en moesten ze de afbeeldingen zo snel mogelijk categoriseren. Het doel was nagaan hoe goed ze de nieuwe vaardigheid geautomatiseerd hadden. Kunnen de proefpersonen én correct én snel categoriseren?”

Belangrijkste bevindingen

Katleen Vandist: “Participanten die tijdens de derde en vierde dag af en toe feedback kregen, waren veel sneller. Toch gaven ze even vaak het juiste antwoord als de deelnemers die constant feedback hadden gekregen. Blijvend feedback geven wanneer de proefpersoon de taak al een tijdje beheerste, belemmert de persoon om de vaardigheid te automatiseren. Verrassend is dat de proefpersonen die zelden feedback kregen niet alleen traag waren maar ook veel fouten maakten. Er waren zelfs proefpersonen die de taak verleerd hadden, ondanks het feit dat ze eerder in het experiment excellente scores behaalden. Het blijft dus belangrijk een bepaalde mate van feedback te blijven geven, zelfs als mensen de taak al beheersen.

Het onderzoek toont dus aan dat geregeld of voortdurend feedback krijgen noodzakelijk is bij het begin van het leerproces tot het moment waarop we de nieuwe vaardigheid al vrij goed onder de knie hebben. Zodra er een zeker expertiseniveau bereikt is, wordt de ontwikkeling van automatiseren juist vergemakkelijkt wanneer feedback slechts af en toe wordt gegeven. Blijvend feedback geven belemmert de persoon om de vaardigheid te automatiseren.”


Welke nieuwe inzichten voegt het onderzoek toe en wat kunnen organisaties eruit leren?

Lees het volledige verhaal in HR Square 200 van september.

Als lid van HR Square ontvangt u niet alleen het tijdschrift en de digitale editie, maar hebt u ook toegang tot de app en de website met het archief en geniet u van stevige prijsreducties op de HR Square Seminaries, de HR Square Masterclass, de HR Square Conference en andere evenementen.

Hoe wordt u lid? Ga naar www.hrsquare.be of contacteer Pascale Lenaerspascale.lenaers@hrsquare.be, 0471 85 70 42.

Lees meer over

Geef als eerste een reactie

Om reacties te kunnen geven moet u inloggen
< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen