< Terug naar overzicht

Aandelenopties voor de CEO: pas op voor de boemerang

In een opmerkelijk interview met het weekblad Trends geeft professor Xavier Baeten (Vlerick Executive Remuneration Research Centre) een kritische commentaar bij de (onder meer Belgische) evolutie van de toplonen tussen 2015 en 2019 van de 600 grootste beursgenoteerde bedrijven in Europa. Wij citeren uit het boeiende artikel van Kurt De Cat.

‘Bedrijven die een beloning op lange termijn toekennen, kiezen minder voor aandelenopties. In 2015 waren er nog aandelenopties bij 72 procent van de onderzochte bedrijven. In 2019 zakte dat percentage naar 47 procent. "Het is normaal dat aandelenopties minder populair zijn. Ook investeerders kijken daar zeer kritisch naar. Aan een aandelenoptie zit een serieuze hefboom. Als de aandelen stijgen, incasseert de CEO veel meer. Onderzoek toont aan dat dat kan leiden tot risicogedrag", zegt Baeten. Het is in België wel moeilijk om ze helemaal te bannen. "De fiscale regeling voor aandelenopties is zeer gunstig vergeleken met andere aandelen gerelateerde beloningen. Het is een forfaitaire belasting, dus hoe hoger de koersevolutie, hoe minder belastingen. Dat heb je in andere landen niet. Slechts één bedrijf op tien gebruikt aandelenopties in Nederland, bij ons gaat het nog altijd om bijna de helft van de bedrijven", verklaart Baeten.

Wetenschappers zien meer brood in de toekenning van restricted stock, aandelen die de CEO een bepaalde periode moet bijhouden. "Ideaal om het perspectief van het topmanagement op de lange termijn te zetten, anders krijg je casinokapitalisme in functie van de beurskoers. Wij roepen dat al jaren, maar de bedrijven volgen niet", zegt Xavier Baeten. Amper 8 procent van de onderzochte Belgische bedrijven heeft zo'n systeem.
Andere op aandelen gebaseerde verloningstechnieken zitten wel in de lift. Performance shares, aandelen geven in functie van bepaalde prestaties, stijgt van 25 procent in 2015 naar 40 procent in 2019. Ook de zogenoemde spookaandelen zijn in opmars; 29 procent van de onderzochte bedrijven gebruikt ze. "Bij spookaandelen staat de bonus in verhouding tot de toename van de waarde van het aandeel. Maar er worden geen aandelen gegeven, er wordt cash uitgekeerd", legt professor Baeten uit.

Uit de analyse van de lonen van de topmanagers van beursgenoteerde bedrijven blijkt ook hoe traditioneel en eenzijdig de variabele verloning wordt samengesteld. De bonus wordt voor 70 procent bepaald door puur financiële indicatoren. De boekhoudkundige maatstaven zoals ebitda en cashflow blijken zeer populair in combinatie met verkoop gerelateerde cijfers. "Verkoopcijfers geven een goed beeld van hoe goed of hoe slecht het gaat met een bedrijf. Met boekhoudkundige indicatoren moet je opletten. Een CEO kan allerlei ingrepen doen in de kostenstructuur die misschien niet altijd in het voordeel zijn van het bedrijf", waarschuwt Xavier Baeten.
Hij pleit voor een goede mix van indicatoren, met ook niet-financiële maatstaven zoals milieu-indicatoren, klantentevredenheid, werknemersbetrokkenheid, innovatie enzovoort. Die bepalen vandaag maar voor 30 procent bepalend de hoogte van de bonus.

In dit onderzoek ging het team van Xavier Baeten ook voor het eerst op zoek naar hoe bedrijven hun resultaten op korte termijn (een jaar) kunnen boosten door het salarispakket van de CEO te veranderen. Dat zorgt voor interessante inzichten. "We zien drie hefbomen: als je de CEO meer betaalt, presteert het bedrijf sterker. Als je de CEO meer variabel beloont ook; de bonus mag variëren tussen 100 en 300 procent van het vast salaris. En er is een positief effect als je de bonus laat bepalen door maatstaven zoals ebit en prestatie-indicatoren op basis van return", legt Baeten uit. "Als onderzoeker word ik daar niet vrolijk van." Dus keek Baeten ook naar de impact op iets langere termijn (twee en drie jaar). "Dan draait het helemaal om, dat is opmerkelijk. De impact van de hoogte van het salaris van de CEO valt weg. En als de variabele verloning meer dan 200 procent bedraagt van het vast salaris, beginnen de bedrijfsprestaties te verslechteren. Op korte termijn kan je de bedrijfsprestaties met een paar looningrepen boosten, maar op de langere termijn keert dat als een boemerang terug", besluit Baeten.’

Lees meer op trends.be

Lees meer over

Geef als eerste een reactie

Om reacties te kunnen geven moet u inloggen
< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen