< Terug naar overzicht

Doe ons toch nog maar een IPA

Jos Gavel

Eind februari bereikten de werkgevers- en werknemersorganisaties in de Groep van Tien een akkoord over een ontwerp van Interprofessioneel Akkoord (IPA). Het was een vertraagde, langdurige en moeizame bevalling die bovendien nog werd voorafgegaan door een interprofessionele stakingsactie. De stemming vlak na de geboorte was zeker niet uitgelaten.

Het meest tevreden met het resultaat waren de werkgeversorganisaties VBO (“Een faire deal, een IPA dat competitiviteit, koopkracht en ecologie verzoent”) en Unizo (“Een evenwichtig compromis én het bewijs dat de sociale partners akkoorden kunnen sluiten”). Vooral opluchting was er in dat kamp, omdat loonkostenontsporing werd vermeden en de loonkostenhandicap opnieuw wat zal dalen. Ook mooi meegenomen was het perspectief van relatieve sociale vrede, de lijnen zijn uitgetekend voor de sectoren en bedrijven waar later nog onderhandeld zou worden.

De vraag is echter of dit gematigd optimisme gerechtvaardigd is. Is er wel echt een IPA in aantocht? Dat weten u en wij nog niet. Twee zware onweerswolken hangen erboven. Als deze niet wegtrekken, maar in volle kracht uitbarsten, dan verzuipt het ontwerpakkoord.

Ten eerste: de vakbonden hebben maar liefst een volle maand de tijd genomen om het ontwerp “voor te leggen aan de achterban”. Dat hoeft op zich nog geen slecht teken te zijn: het zou kunnen dat de vakbondsleiders er zich van bewust zijn dat er veel en intensief massagewerk zal nodig zijn om een meerderheid van de basis over de streep te trekken. 

Het kan ook een tactiek zijn om de wind uit de zeilen te halen van politieke piraten die in hun verwoede stemmenjacht hun geschut zouden richten op het ontwerpakkoord. Het is wel verontrustend dat alleen de liberale vakbond (de kleinste) heeft aangegeven dat hij het ontwerp bij de leden zou verdedigen. De chefs van de christelijke en socialistische bonden zouden het niet verdedigen, alleen maar ‘voorleggen’. Hun lichaamstaal en gelaatsuitdrukking sprak boekdelen. De goedkeuring door de syndicale achterban is zeker nog geen gewonnen zaak.

Ten tweede: de politieke piraten voeren wel degelijk direct uit, de blauwe of geel-zwarte banier gehesen. Zij richtten hun kanonnen op een detail van het ontwerp: de iets langzamere optrekking van de leeftijd voor SWT (brugpensioen) en ‘landingsbanen’ bij ‘zware beroepen’ en ‘zeer lange loopbanen’. Peanuts. Eigenlijk kunnen zij niet tegen een akkoord zijn waar hun eigen ‘achterban’ achter staat. Zij zijn gewoon tegen interprofessionele dialoog en willen die kelderen met als grote principes verpakte losse flodders. Zullen zij in hun opzet slagen? Ook dat is koffiedikkijken. In het Franstalige landsgedeelte is er geen meerderheid te vinden om het ontwerpakkoord af te schieten, in het Nederlandstalige is er een alternatieve meerderheid te vormen. Tenminste indien ACV en ABVV hun goedkeuring hechten aan het ontwerp. Misschien moet het parlement zelfs niet trancheren, dat is wat die andere in sociale onderhandelingen en politiek ervaren piraat, Kris Peeters, voorhoudt.

Mag er dan geen kritiek worden gegeven? Toch wel, maar in een andere context. Het IPA is in de eerste plaats een tweejaarlijks globaal loonakkoord tussen vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers. Al lang worden daar andere zaken aan toegevoegd die van dicht of van ver verband houden met kosten en remuneratie, mede om de ene of andere partij iets te laten binnenhalen dat helpt het eigen volk te overtuigen.

De eindeloopbaanproblematiek met alles wat erbij hoort, kan en moet niet geregeld worden in het IPA. De volgende regering zou daarvoor best een nieuw en beter gestoffeerd conclaaf organiseren (dat gerust even mag duren, ondertussen gebeuren er geen zotternijen). Met verkozen politici, sociale gesprekspartners en wetenschappelijke experts van alle pluimage, gebaseerd op geverifieerde feiten en degelijk onderzoek (en dus niet op ideologische lulkoek van gelijk welke zijde). Voor een echte nieuwe deal waarin alle betrokken partijen zich grotendeels terugvinden.

Een essentieel bestanddeel van de ‘belgitude’ is dat de Belg (welke taal hij ook spreekt, vanwaar zijn voorouders ook afkomstig zijn) bijzonder geslepen is in het ontduiken van wat de officiële machthebbers hem willen opleggen. Belastingen en dus ook onder meer ‘langer werken’. Tenzij hij overtuigd kan worden van het goede doel en er zijn eigen voordeel in ziet. Laat dat arbeidsconclaaf er komen om te overtuigen en win-wins te bedenken. Doe ons ondertussen toch nog maar een IPA.

Lees meer over


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen