< Terug naar overzicht

Welke opzeggingsvergoeding voor een expat?

Ook bij de beëindiging van de arbeidsovereenkomst met een expat kan er discussie losbranden over de opzeggingsvergoeding. Dat kan een behoorlijk complexe aangelegenheid worden, zeker als er ook een opzeggingsclausule bestaat. Een case.

Een Spaanse werkneemster die was tewerkgesteld bij een onderneming in Vlaanderen, werd ontslagen. Zij had een Engelse arbeidsovereenkomst met de onderneming, die zij had ondertekend voor haar indiensttreding. Deze overeenkomst bevatte een opzeggingsclausule.

Nadat de arbeidsrechtbank van Antwerpen bij tussenvonnis had geoordeeld dat deze opzeggingsclausule gebruikt kon worden, stelt ze vast dat het deel over de opzeggingsvergoeding in die clausule nietig was. Verder bevestigt de rechter eerdere rechtspraak over een aantal traditionele ‘expatvergoedingen’, die in principe geen deel uitmaken van het jaarloon voor de berekening van de opzeggingsvergoeding.

De werkneemster had de Spaanse nationaliteit en werkte voor een onderneming in Vlaanderen. Naar aanleiding van haar ontslag (voor de inwerkingtreding van de nieuwe ontslagregels sinds 1 januari 2014) daagde zij haar werkgever voor de arbeidsrechtbank van Antwerpen. De eerste arbeidsovereenkomst die zij had ondertekend voor haar indiensttreding was in het Engels, ze ontving een Nederlandse vertaling na haar indiensttreding. In deze overeenkomst was een opzeggingsclausule opgenomen die bepaalde dat in geval de arbeidsovereenkomst beëindigd zou worden door de onderneming, de na te leven opzeggingsvergoeding drie maanden loon bedroeg per gestarte periode van vijf jaar.

Verplicht in het Nederlands?

In eerste instantie diende de rechter te beslissen of er rekening gehouden kon worden met deze opzeggingsclausule, aangezien die aanvankelijk in het Engels was opgesteld. Op basis van het Vlaams Taaldecreet moet alle communicatie van de werkgever gevestigd in Vlaanderen met de werknemer immers gebeuren in het Nederlands, op straffe van nietigheid.

De rechter oordeelde in een tussenvonnis dat de opzeggingsclausule niet nietig was omdat ze in het Engels was in toepassing van het arrest Las (Hof van Justitie, 16 april 2013, C-202/11), aangezien het Hof van Justitie de automatische nietigheidssanctie van het Vlaams Taaldecreet afwijst.

Afwijkende opzeggingsclausule

Ten tweede was er discussie over het feit of de opzeggingsclausule niet in strijd was met artikel 6 van de Arbeidsovereenkomstenwet (WAO), omdat de opzeggingsclausule voor de begroting van de opzeggingsvergoeding alleen verwees naar het jaarsalaris, en dus naar niet de voordelen verworven krachtens de arbeidsovereenkomst (zoals bepaald in artikel 39 §1 WAO). Artikel 6 WAO houdt meer precies in dat alle bedingen van een arbeidsovereenkomst die strijdig zijn met de WAO of haar uitvoeringsbesluiten nietig zijn, voor zover zij ertoe strekken de rechten van de werknemer in te korten of zijn verplichtingen te verzwaren.

Artikel 39 §1 WAO bepaalt dat de opzeggingsvergoeding niet alleen het lopend loon omvat, maar ook de voordelen verworven krachtens de arbeidsovereenkomst. Cassatierechtspraak heeft reeds geoordeeld dat dit een dwingende wetsbepaling is, waarvan niet afgeweken kan worden bij arbeidsovereenkomst in het nadeel van de werknemer voor de beëindiging van de arbeidsovereenkomst. Aangezien de opzeggingsclausule een expliciete afwijking vormde van artikel 39 §1 WAO, oordeelde de rechtbank dat het beding nietig was.

Courante ‘expatvergoedingen’

Vervolgens was er discussie of een aantal voordelen toegekend door de onderneming wel voordelen waren krachtens de arbeidsovereenkomst. Met andere woorden: moeten ze opgenomen worden in de berekening van de opzeggingsvergoeding? We beperken ons hier tot de bespreking van twee courante ‘expatvergoedingen’:

  • Terugbetaling van de schoolkosten. De rechtbank oordeelt (in lijn met eerdere rechtspraak) dat dit geen tegenprestatie is voor verrichte arbeid. Schoolkosten die gekoppeld zijn aan een verblijf in het buitenland, moeten niet worden opgenomen in de berekeningsbasis van de opzeggingsvergoeding tenzij ze een geldelijk voordeel inhouden, wat in casu niet het geval was.
  • De huisvestingsvergoeding. Dit is evenmin een tegenprestatie voor geleverde arbeid. Een huisvestingsvergoeding is louter een onkostenvergoeding die toegekend wordt aan buitenlandse werknemers die in België worden tewerkgesteld en hierdoor bijkomende kosten dienen te dragen.

Verhuizing naar vaderland Spanje betalen?

Ten slotte vroeg de werkneemster een vergoeding van de kosten voor haar verhuizing terug naar Spanje en het zoeken van een geschikte school voor haar dochter in Spanje, alsook de inschrijvingskosten daarvan. De arbeidsovereenkomst van de werkneemster bepaalde echter alleen dat de onderneming de kosten zou vergoeden voor de verhuizing van Spanje naar België. De rechter kon hieruit niet afleiden dat de verhuis- en transportkosten van België naar Spanje ook terugbetaald zouden worden.

De school- en inschrijvingskosten van de dochter van de werkneemster werden alleen betaald voor zover deze laatste een actieve werknemer was van de onderneming in België en er was bovendien geen enkel bewijs dat erop wees dat de onderneming dergelijke kosten betreffende de nieuwe school in Spanje zou terugbetalen. De onderneming diende deze dus niet te vergoeden.

Ten overvloede herinnert de rechtbank er in dit kader aan dat een opzeggingsvergoeding op forfaitaire wijze alle schade dekt die uit de beëindiging van de arbeidsovereenkomst voortvloeit, zowel de materiële als de morele.

Bron: Arbeidsrechtbank van Antwerpen (afdeling Mechelen), 14 april 2015, AR 10/1649/A, onuitg. (eindvonnis)

Auteurs: An De Wever en Sophie Maes (Claeys & Engels)

 


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen