< Terug naar overzicht

Internationaal werk. Werknemer onmiddellijk na aanwerving detacheren: hoe zit dat nu ook alweer?

Vaak rijst de vraag of een werkgever een werknemer kan aanwerven om deze onmiddellijk daarna te detacheren naar een andere lidstaat. Een recent arrest van het Hof van Justitie van 25 oktober 2018 (C-451/17), waarin het Hof zich uitspreekt over deze detacheringsvoorwaarde, is het een ideaal moment om hier even bij stil te staan.

De regels inzake toepasselijke sociale zekerheid binnen Europa worden bepaald in de Verordening 883/2004. Het principe is dat werknemers slechts aan de sociale zekerheid van één lidstaat onderworpen zijn en dat dit meestal de sociale zekerheid is van de lidstaat is waar zij werken (lex loci laboris). Op dit principe zijn er twee uitzonderingen: de detachering en de gelijktijdige tewerkstelling in meer landen. Beide uitzonderingen zijn slechts van toepassing indien een aantal voorwaarden vervuld is.
Voor ‘niet-actieve’ personen bepaalt de Verordening 883/2004 dat de sociale zekerheid van de lidstaat waar men woont van toepassing is (lex domicilii).

Detacheringsvoorwaarden

Er is sprake van detachering wanneer een werkgever die in de ene lidstaat is gevestigd tijdelijk een werknemer uitzendt naar een andere lidstaat om daar werkzaamheden te verrichten. Onder de hierna vermelde voorwaarden kunnen de werknemers tijdelijk aan de sociale zekerheid van de uitzendstaat onderworpen blijven, waarmee wordt afgeweken van het principe dat men sociale zekerheidsbijdragen betaalt in het land waar men werkt.

Om te kunnen worden gedetacheerd:
- moet de gedetacheerde werknemer een organische band behouden met de uitzendende werkgever (de arbeidsovereenkomst met de werkgever mag niet geschorst of beëindigd zijn en de werkgever moet werkgeversgezag blijven uitoefenen tijdens de detachering)
- moet de detachering tijdelijk zijn (maximaal 24 maanden, in de praktijk vaak verlengbaar tot 5 jaar in totaal)
- moet de uitzendende werkgever substantiële activiteiten hebben in de uitzendstaat
- mag de gedetacheerde werknemer niet worden uitgezonden om een andere gedetacheerde werknemer wiens detacheringsperiode is verstreken, te vervangen. Hhierover sprak het Hof van Justitie zich recent nog uit in een arrest van 6 september 2018 (C-527/16 - Alpenrind)
- moet de gedetacheerde werknemer onmiddellijk voorafgaand aan de detachering onderworpen geweest zijn aan de sociale zekerheid van de lidstaat waar de werkgever is gevestigd. In het Besluit A2 van de Administratieve Commissie wordt verduidelijkt dat een periode van één maand voorafgaandelijke onderwerping als minimum geldt. Bij kortere perioden zou een beoordeling per geval noodzakelijk zijn, rekening houdend met alle factoren die een rol spelen.

Aanwerving en onmiddellijk detachering

Hoe moet het begrip ‘onderworpen geweest zijn’ worden geïnterpreteerd? In de casus die aan het Hof van Justitie werd voorgelegd, werd een Bulgaarse werknemer die voorafgaand aan zijn aanwerving geen werkloosheidsuitkeringen meer ontving en dus naar Bulgaars recht niet langer als ‘verzekerde’ werd beschouwd, binnen de 14 dagen na zijn aanwerving in Bulgarije gedetacheerd werd naar het Verenigd Koninkrijk. De Bulgaarse sociale zekerheidsautoriteit weigerde een A1-formulier af te leveren omdat de voorwaarde dat men gedurende minstens één maand onderworpen moet geweest zijn aan de Bulgaarse sociale zekerheid, niet zou zijn vervuld.
In het arrest bevestigt het Hof vooreerst dat de werknemer kon worden aangeworven om onmiddellijk daarna te worden gedetacheerd naar het Verenigd Koninkrijk. Het Hof bevestigt dat het dus niet nodig is dat iemand gedurende één maand als werknemer voor de detacherende werkgever moet hebben gewerkt vooraleer hij kan worden gedetacheerd. De enige voorwaarde die wordt gesteld, is dat de werknemer gedurende minstens één maand onderworpen moet geweest zijn aan de Bulgaarse sociale zekerheid (nl. de sociale zekerheid van het land waar de uitzendende werkgever is gevestigd).

Bij gebrek aan ander aanknopingspunt: lex domicilii

Het Europees Hof stelt dat aan de voorwaarde ‘onderworpen geweest zijn’ is voldaan indien blijkt dat de betrokken werknemer zijn woonplaats had in Bulgarije, ook al had hij niet langer de hoedanigheid van ‘verzekerde’ naar Bulgaars recht. Of de werknemer wordt geacht zijn woonplaats te hebben in Bulgarije, moet worden nagegaan door de nationale rechter. Het Hof verwijst dus naar het criterium van de lex domicilii, dat bepaalt dat voor niet-actieve personen de sociale zekerheid van toepassing is van de lidstaat waar zij wonen. Het Hof komt tot deze vaststelling omdat er geen enkel ander aanknopingspunt in de Verordening was dat als criterium van onderwerping kon worden gebruikt.
In dit geval kon de Bulgaarse werknemer dus wel degelijk onmiddellijk na zijn aanwerving naar het Verenigd Koninkrijk worden gedetacheerd, zelfs als hij niet als verzekerde naar Bulgaars recht werd beschouwd, indien zou komen vast te staan dat hij zijn woonplaats had in Bulgarije. Hiermee lijkt het Hof het begrip ‘onderworpen geweest zijn’ dus eerder ruim te interpreteren.

Dries Faingnaert
Advocaat - Senior Associate Claeys & Engels

Lees meer over


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen