< Terug naar overzicht

Internationaal werk: geldt het verbod op terbeschikkingstelling van personeel ook bij intra-groep detacheringen?

Ook binnen een bedrijfsgroep blijft het principiële verbod op terbeschikkingstelling van personeel gelden. Er bestaan echter enkele uitzonderingen.

Naar Belgisch recht is het voor een werkgever verboden om aan een derde (= andere juridische entiteit) enig gedeelte van het werkgeversgezag over zijn werknemers over te dragen. Omgekeerd is het een onderneming/gebruiker verboden werkgeversgezag uit te oefenen en dus instructies te geven aan werknemers die niet bij hem in dienst zijn (behalve in het kader van uitzendarbeid).

Inbreuken op dit principiële verbod worden gestraft met strenge straf- of administratieve sancties, die zowel aan de gebruiker/derde als aan de werkgever kunnen worden opgelegd.

Minstens even belangrijk is de burgerlijke sanctie, die erin bestaat dat tussen de werknemer en de gebruiker/derde een (Belgische) arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur tot stand komt, vanaf de start van de terbeschikkingstelling. De oorspronkelijke werkgever en de gebruiker/derde zijn dan hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de lonen, vergoedingen, voordelen en sociale-zekerheidsbijdragen die uit deze arbeidsovereenkomst voortvloeien.

Principieel verbod

Maar geldt dit principiële verbod eveneens bij detacheringen van werknemers vanuit een andere buitenlandse groepsvennootschap die tijdelijk bij de Belgische groepsvennootschap komen werken? Denk bijvoorbeeld aan een Nederlands kaderlid in dienst van een Nederlandse zustervennootschap die tijdelijk naar de onderneming in België wordt gedetacheerd.

Helaas wel. Het principiële verbod geldt ongeacht of de verschillende entiteiten tot dezelfde groep behoren. Ook het feit dat de werknemer een buitenlandse arbeidsovereenkomst heeft, is irrelevant. Omdat het principiële verbod strafrechtelijk gesanctioneerd is, is het op grond van de Wet van 5 maart 2002 ook (en onmiddellijk) van toepassing op werknemers die vanuit het buitenland naar België gedetacheerd worden.

Zijn er dan geen uitzonderingen? Gelukkig wel, maar ze zijn onderworpen aan strikte voorwaarden en formaliteiten die correct moeten worden nageleefd.

Uitzondering 1: dienstverlening/onderaanneming

Een eerste uitzondering is de ‘dienstverlening/onderaanneming’ waarbij de werkgever (buitenlandse vennootschap) een dienst levert aan de klant (Belgische vennootschap). De gedetacheerde werknemer levert dan de dienst aan de Belgische vennootschap in naam en voor rekening van zijn buitenlandse werkgever.

Dergelijke dienstverlening valt niet onder het verbod, omdat er geen personeel, maar een ‘dienst’ wordt geleverd. Hierbij is het wel van groot belang dat het om een ‘reële dienst’ gaat en geen ‘verkapte’ uitlening van personeel, want dan is er alsnog sprake van verboden terbeschikkingstelling.

Bij een toegelaten dienstverlening kan de klant (Belgische vennootschap) een beperkte (!) mate van gezag uitoefenen over de werknemer, met name aangaande zijn verplichtingen in het kader van het welzijn op het werk en over de concrete uitvoering van het overeengekomen werk.

Om misbruiken te vermijden, werden in 2013 wel een aantal formele verstrengingen ingevoerd die het onderscheid tussen een dienstverlening en een verboden terbeschikkingstelling duidelijker moeten aflijnen. Zo moet er tussen de werkgever (buitenlandse vennootschap) en de klant (Belgische vennootschap) een schriftelijke dienstverleningsovereenkomst bestaan die uitdrukkelijk en nauwkeurig de instructies bevat die aan de werknemer kunnen worden gegeven. Bovendien mag deze overdracht van gezag niet tot gevolg hebben dat het werkgeversgezag van de werkgever wordt uitgehold. Het essentiële gedeelte van het werkgeversgezag moet steeds uitsluitend bij de werkgever blijven. Vanzelfsprekend moet ook de uitvoering van de overeenkomst in de realiteit overeenstemmen met de bewoordingen van de overeenkomst.

Tot slot moet de klant (Belgische vennootschap) zijn ondernemingsraad (of bij ontstentenis zijn preventiecomité/vakbondsafvaardiging) onverwijld op de hoogte brengen van het bestaan van de overeenkomst en kunnen de personeelsafgevaardigden verzoeken om een afschrift te krijgen van het gedeelte van de overeenkomst met de instructies.

Uitzondering 2: toegelaten terbeschikkingstelling

Naast de regels inzake dienstverlening bestaat er nog een tweede strikt gereglementeerd uitzonderingsregime waarbinnen een vaste werknemer toch op geldige wijze kan worden ‘uitgeleend’ aan een andere juridische entiteit. Dat kan slechts indien:

  • Voorafgaandelijk wordt een tripartite overeenkomst gesloten tussen de werknemer, zijn werkgever (buitenlandse vennootschap) en de gebruiker (Belgische vennootschap), waarin de voorwaarden en de duur van de terbeschikkingstelling zijn opgenomen.
  • Het uitlenen van werknemers maakt geen deel uit van de ‘normale’ activiteiten van de werkgever (buitenlandse vennootschap). In dit geval gelden immers de regels op het gebied van uitzendarbeid.
  • De terbeschikkingstelling is tijdelijk.
  • De werknemer ontvangt hetzelfde loon en dezelfde voordelen als de werknemers die binnen de gebruiker (Belgische vennootschap) dezelfde functie uitoefenen.
  • De terbeschikkingstelling wordt toegelaten door de sociale inspectie, wat alleen het geval zal zijn indien de vakbondsafvaardiging van de gebruiker (Belgische vennootschap) hiermee instemt. Deze toelating is echter niet nodig wanneer het gaat om de terbeschikkingstelling tussen vennootschappen die tot dezelfde financiële en economische groep behoren (of voor de kortstondige uitvoering van gespecialiseerde opdrachten die een bijzondere beroepsbekwaamheid vereisen). Wel moet de sociale inspectie minstens 24 uur op voorhand worden verwittigd.

De gebruiker (Belgische vennootschap) wordt in dit opzet samen met de werkgever (buitenlandse vennootschap) hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de lonen, vergoedingen en voordelen, en is verantwoordelijk voor het respecteren van de regels inzake arbeidsduur, feestdagen, welzijn op het werk, discriminatie, zondagsrust, nachtarbeid en de regels inzake deeltijdse arbeid.

Conclusie

Ook bij intra-groep detacheringen vanuit het buitenland gelden de regels op het gebied van terbeschikkingstelling van personeel. Er moet ook over gewaakt worden dat de detacheringen correct gestructureerd zijn.

Auteur: Sophie Maes (vennoot Claeys & Engels)



< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen