< Terug naar overzicht

Detachering naar het buitenland: wat met de sociale zekerheid?

Ook voor tijdelijke detacheringen buiten Europa kunnen werknemers onderworpen blijven aan de Belgische sociale zekerheid: een kort overzicht.

In een wereld waarin de internationale mobiliteit van werknemers steeds toeneemt, is er nood aan mechanismen om zo veel mogelijk de gevolgen van een tijdelijke tewerkstelling in het buitenland voor de werknemers te beperken. In de eerste plaats denken we hierbij aan de gevolgen op het vlak van de sociale zekerheid (opbouw pensioenrechten, terugbetaling medische kosten en dies meer).

Voor detacheringen binnen Europa zijn er instrumenten om werknemers tijdens een detachering naar een andere lidstaat gedurende een bepaalde periode verder aan Belgische sociale zekerheid te onderwerpen. De mogelijke duur van een detachering in Europa bedraagt principieel 24 maanden, maar kan verlengd worden tot 5 jaar. De werknemers ondervinden hierdoor in principe geen enkele hinder op het vlak van sociale zekerheid voor de periode van hun tewerkstelling in het buitenland. Dit uiteraard voor zover zij voldoen aan de detacheringsvoorwaarden, die worden bepaald in de Europese regelgeving. Deze regels zijn algemeen gekend en stellen in de praktijk relatief weinig problemen.

Ook voor detacheringen buiten Europa zijn er instrumenten die de gevolgen van internationale mobiliteit op het vlak van sociale zekerheid voor werknemers beperken. Daarbij denken we in de eerste plaats aan de landen waarmee België een verdrag inzake sociale zekerheid heeft gesloten. Maar ook in het geval van detacheringen naar andere landen kunnen werknemers tijdelijk onderworpen blijven aan de Belgische sociale zekerheid (voor maximaal 6 maanden, te verlengen tot maximaal 12 maanden).

Met een verdrag

België heeft 22 verdragen inzake sociale zekerheid gesloten waardoor het mogelijk wordt werknemers sociaal-zekerheidsrechtelijk te detacheren naar landen buiten Europa. Het betreft de volgende landen: Algerije, Australië, Bosnië-Herzegovina, Canada, Chili, DR Congo, de Filippijnen, India, Israël, Japan, Kosovo, VJR Macedonië, Marokko, Montenegro, Québec, San Marino, Servië, Tunesië, Turkije, Uruguay, de Verenigde Staten en Zuid-Korea.

In deze verdragen worden de principes en de voorwaarden bepaald waarin werknemers onderworpen kunnen blijven aan de sociale zekerheid van de uitzendstaat. De regels zijn analoog met de Europese regelgeving, maar steeds moet per verdrag worden nagegaan wat de exacte voorwaarden en modaliteiten zijn. De toegelaten duur van de detacheringen bedraagt tussen 24 maanden en 5 jaar, soms verlengbaar.

Naar analogie met detacheringen binnen Europa (waarvoor een A1-formulier wordt aangevraagd), moeten werkgevers voorafgaandelijk een detacheringsbewijs aanvragen via de website www.gotot.be. Dit detacheringsbewijs toont aan dat de werknemers aan de Belgische sociale zekerheid onderworpen blijven. Op het vlak van terugbetaling van medische kosten moet per land worden nagegaan welke formaliteiten de werknemer moet vervullen. Aangezien de kosten voor hospitalisatie en dergelijke vaak zeer hoog kunnen zijn in het buitenland, is het afsluiten van een privéverzekering in veel gevallen aangewezen.

Deze bilaterale verdragen zorgen voor een relatief duidelijk kader, maar in de praktijk komt men soms voor problemen te staan. Zo is een detachering in principe enkel mogelijk voor zover de werknemer tewerkgesteld blijft door zijn ‘Belgische’ werkgever (het werkgeversgezag moet blijven uitgaan van de ‘Belgische’ werkgever). In bepaalde landen is het echter vereist (bijvoorbeeld in de Filipijnen) om voor immigratiedoelstellingen een lokale arbeidsovereenkomst te sluiten met een lokale werkgever/sponsor. Een detachering zou dan op het eerste gezicht niet meer mogelijk lijken, aangezien de werknemer niet meer wordt ‘uitgezonden’, maar als het ware in dienst treedt bij de buitenlandse vennootschap. Door de administratie wordt evenwel aanvaard dat een detachering in zo’n geval ook nog mogelijk is, voor zover de lokale arbeidsovereenkomst louter voor immigratiedoeleinden werd gesloten en het effectieve werkgeversgezag bij de ‘Belgische’ werkgever blijft. Het structureren van een dergelijke detachering blijft dus een moeilijke evenwichtsoefening.

Zonder verdrag

Bij detacheringen naar landen waarmee België geen verdrag inzake sociale zekerheid heeft, is er een blijvende onderwerping aan de Belgische sociale zekerheid voor maximaal 12 maanden. Aangezien een vrijwillige aansluiting aan de Belgische sociale zekerheid in dergelijke gevallen in principe niet mogelijk is, zijn werknemers die naar andere landen gedetacheerd worden in principe vanaf de eerste dag niet meer onderworpen aan de Belgische sociale zekerheid.

Bij wijze van uitzondering kan men echter nog verder aan de Belgische sociale zekerheid onderworpen blijven voor zover de duur van de detachering niet meer bedraagt dan 6 maanden en men niet is aangesloten bij de Dienst voor de Overzeese Sociale Zekerheid (DOSZ). Deze periode is verlengbaar met een periode van nog eens 6 maanden, voor zover een verklaring wordt gedaan bij de RSZ vóór het verstrijken van de eerste periode van 6 maanden. Het gaat hier om een verlening: wanneer men op voorhand weet dat de detachering langer dan 6 maanden zal duren, is een blijvende onderwerping aan de Belgische sociale zekerheid vanaf dag 1 niet meer mogelijk.

Hoe dan ook moet in dergelijke gevallen daarnaast ook de lokale reglementering inzake sociale zekerheid worden onderzocht (moeten de werknemers zich daar eveneens aansluiten, kunnen zij bepaalde prestaties genieten,…?).

Een alternatief bestaat erin de werknemers aan te sluiten bij de DOSZ. De bijdragen die worden betaald aan de DOSZ zorgen voor pensioenopbouw in België en dies meer. Wel kan het naargelang van het geval op het vlak van medische kosten bij dergelijke detacheringen eveneens aangewezen zijn een bijkomende privéverzekering af te sluiten.

Auteurs: Dries Faingnaert en Sophie Maes (advocaten Claeys & Engels)

 


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen