< Terug naar overzicht

“Zoek minder naar bevestiging wanneer je leest, zoek naar tegenspraak”

Moeten we deze businessklassieker dumpen of (her)lezen? Met deze vraag trekken we naar gerenommeerde experts, zowel in academische kringen als daarbuiten. We nemen een boek mee en luisteren naar hun verdict. In deze eerste aflevering stellen we als introductie evenwel een andere, gewaagd algemene vraag: heeft het zin om dé managementboeken van voorbije tijden te (her)lezen? Herman Van den Broeck, emeritus professor Organisatiegedrag aan de Vlerick Business School en Universiteit Gent, zorgt voor een markant antwoord. En geeft ‘en passant’ de essentie van management(boeken) weer…

Van ‘The Age of Unreason’ (Charles Handy), via ‘Built to Last’ (Jim Collins en Jerry Porras) tot zowaar ‘In Search of Excellence’ (Tom Peters en Robert Waterman): deze en zovele andere businessboeken hebben een stempel gedrukt op de geschiedenis van het management of hebben op zijn minst een voldoende lange tijd de weg naar de managementscholen en managers gevonden om het label ‘klassieker’ te mogen opeisen. Maar wat betekenen ze vandaag? Moeten we ze best dumpen omdat ze helemaal niets meer bijbrengen aan managers vandaag (misschien zelfs integendeel)? Of moeten we ze al dan niet selectief (her)lezen? Dat is het uitgangspunt van deze nieuwe reeks. We brengen een samenvatting en vragen het verdict aan diverse gerenommeerde experts (academici en practici).

In deze introductie wikt en weegt Herman Van den Broeck, emeritus professor Organisatiegedrag aan de Vlerick Business School en Universiteit Gent, nu eerst de wat gemene vraag. Neen, voorbeelden hoefde hij er niet bij te vermelden, zo kon hij een confrontatie met contrasterende meningen van zijn confraters behoedzaam uit de weg gaan, zo opperden we nog. Maar dat was buiten de moed van de doorgewinterde hoogleraar gerekend. Van den Broeck pareerde onze bruuske en onvertogen vraag met een niet te missen exploratie van het fenomeen ‘managementklassieker’.

Herman Van den Broeck: “Intuïtief is mijn eerste reactie: nee! Waarom zou je oudere bestsellers erop nalezen? Ze zijn geschreven in de volle hype van het momentum dat in het verleden ligt. Kijk maar naar ‘In Search of Excellence’ van Tom Peters en Robert Waterman begin jaren 1980. Een boek dat vijf jaar na datum reeds achterhaald was door alle meer of minder smeuïge verhalen van de ‘excellente’ bedrijven die erin aangehaald werden, en die weliswaar ‘top of the bill' waren op het moment van schrijven.

Geloof je nu zelf dat er niets veranderd is in de bedrijfswereld sinds deze boeken van de pers rolden? Hoe kunnen lessen en adviezen uit het verleden nog waardevol zijn anno 2018? Misschien is het een beter idee om die boeken weg te schenken aan je zoon of dochter, die zich tijdens hun studies buigen over de historiek van het management. Bovendien zijn de meeste van die auteurs opgegroeid ofwel in bedrijven die hunkerden naar groot, wat zeg ik, naar ‘heel groot’ worden, ofwel verleenden ze mooi betaalde consulting aan dezelfde bedrijven en was die mooie theoretische onderbouw van hun boeken eerder een lofzang van hun eigen adviespraktijk.

Uiteraard wou iedereen decennia geleden ‘groot’ worden. Zeer lokaal gekiemd, opende zich toen stilaan de poort van de globalisatie. Verleid door wat Nassim Taleb de ‘long tail’ is gaan noemen, hadden ze allen de ambitie te behoren tot degenen die de wereldmarkt zouden veroveren. Maar ondertussen oogt de verleidingsdans van de grote bedrijven in de ogen van het aanstormende nieuwe talent van specialisten, managers en leiders absoluut niet meer zo aantrekkelijk als weleer. ‘Werken in bedrijven die riskeren zich ‘dood’ te groeien? Nee, dank je wel. Ik verkies liever mijn eigen kleine onderneming’, dixit de nieuwe generatie.” 

Het verleden is dus geen maat voor de huidige ‘agility’-managers? 

Herman Van den Broeck: “Het merendeel van de boeken geschreven in het verleden adviseren hoe je via standaardisatie je kwaliteit en dienstverlening effectiever en efficiënter kan maken. Zelfs de boeken over innovatie trachtten innovatie in een nauwkeurig afgelijnd proces te stoppen. Standaardisatie bleek – en eigenlijk blijft – in die literatuur het adagium, alsof één organisatievorm de pasvorm is voor alle omgevingen. Veel ‘agility’ (of wendbaarheid) zal je er niet uit leren. En dat is nu juist waar leiders op zoek naar zijn anno 2018.” 

Misschien moeten we dan juist niet de doorwrochte oude ideeën opzoeken, die al te zeer in hun epoque geworteld zijn, maar de wat luchtigere boeken die een haast tijdloos karakter hebben meegekregen? 

Herman Van den Broeck: “Dan zijn er boekjes als ‘The One Minute Manager’ en ‘Wie heeft mijn kaas gepikt?’ (van Kenneth Blanchard en Spencer Johnson). Inderdaad, leuk om lezen, zelfs onderhoudend, maar naïviteit troef. Al zullen vele managers maar al te graag literatuur lezen die suggereert, zelfs beweert, dat de complexiteit van organiseren en leiden terug te brengen is tot oersimpele adviezen. Je weet wel: ‘Met dit achtstappenplan is succes gegarandeerd'.

Als we beseffen welke groeispurt de technologie de jongste 10 jaar ondergaan heeft (dito ondersteuning van organiseren, kennisdeling en besluitvorming), dan valt er sowieso niet zoveel te rapen in de boeken uit het verleden. Integendeel, het gevaar bestaat dat je de verkeerde dingen gaat doen!” 

Wilt u het volledige artikel en de nieuwe reeks lezen? Dat kan door lid te worden van HR Square. U ontvangt dan niet alleen het tijdschrift, maar hebt ook toegang tot de website met het hele archief én u geniet stevige prijsreducties op tal van hoogst interessante evenementen, ook op de HR Square Seminaries, HR Square Masterclass en HR Square Conference. Hoe wordt u lid? Ga naar www.hrsquare.be of contacteer Nathalie Dierickx, nathalie.dierickx@hrsquare.be, 0474 97 07 43.

Lees meer over

Geef als eerste een reactie

Om reacties te kunnen geven moet u inloggen
< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen