< Terug naar overzicht

Postacademische HRM-opleidingen De personeelswerker gaat terug naar school

Een HRM-functie op een professionele wijze waarmaken, vergt niet te onderschatten kennis en vaardigheden. Deze dienen trouwens regelmatig geactualiseerd en telkens opnieuw in vraag gesteld te worden. Bijblijven is niet zo evident. Waar bijtanken en wat vinden zij die het gedaan hebben, van hun opleiding? Een reportage.

Bij het kiezen van een postacademische opleiding staan behoeften en praktische mogelijkheden van de cursist centraal. Wat is het best in te passen in het werkschema: een dag- of avondopleiding, een programma met één- of meerdaagse sessies? Worden de kosten door de werkgever gedragen of is dit een persoonlijke investering? Ligt de motivatie in het opdoen van kennis, het begeleiden van de persoonlijke of professionele problematiek en is de opleiding een onderdeel van de loopbaanplanning? Om de juiste keuze te maken, is een duidelijk antwoord op deze vragen essentieel. Een overzicht van diverse programma's, hun inhouden en praktische gegevens, aangevuld met toelichting van coördinatoren en commentaar van deelnemers.


Een multidisciplinaire dagopleiding


Drie jaar geleden ontstond de speciale licentie Personeelswetenschappen van de Universiteit Ant- werpen (een samenwerkingsverband tussen RUCA-UFSIA-UIA). Prof. dr. Erik Henderickx, voorzitter Personeelswetenschappen UA: "De aanleiding om deze opleiding te starten was de professionalisering van het personeelsvak. Personeelsbeleid werd steeds behandeld vanuit een specifiek deeldomein als onderdeel van een an- dere opleiding. Wij willen vanuit verschillende invalshoeken naar personeelwetenschappen kijken met een multidisciplinaire aanpak, waarbij zowel het psychologische, sociologische, economische als juridische aan bod komen. Wij brengen dit wetenschappelijk onderbouwd samen in een geïntegreerd overzicht met zowel theorie, reflectie als toepassing. Dit voltijds dagprogramma wordt gevolgd door universitairen van totaal verschillende richtingen. Ingenieurs zitten hier samen met psychologen en leren zo van elkaar. Daarom worden de cursistgroepen ook regelmatig heringedeeld."

Naast basisdisciplines, zoals algemeen, financieel en personeelsmanagement, arbeidseconomie, -so- ciologie en -psychologie, handels-, arbeids- en sociaal zekerheidsrecht,... zijn er ook thema- en werkcolleges over, bijvoorbeeld, selectie en beoordeling of motivatie en beloning.

Ann Nuyens (vormingsverantwoordelijke, OCMW Turnhout) is oud-studente: "Na mijn opleiding TEW, wilde ik een specialisatiejaar personeelsbeleid doen om in die sector werk te vinden. Deze opleiding heeft mij daarbij geholpen. Bij het wervingsexamen van mijn huidige baan was er namelijk ook een onderdeel personeelsmanagement. Ik vond het pro- gramma wel vrij overladen. Het eerste semester was de opleiding theoretisch en leek ze erg op deze van andere unversiteitscolleges. Gelukkig zijn er ook de themacolleges, papers en oefeningen. Vooral het eindproject vormde het prak- tische deel. Ik werkte daarvoor 6 weken op de personeelsdienst van de Vlaamse Gemeenschap. Dit was geen stage, maar eerder een consultancy-opdracht, waarbij je werkt rond een bepaald probleem. Bij mij was dit het conflict tussen een voltijdse job en het gezinsleven."


Een opleiding personeelsbeleid met dag- of avondformule


De opleiding Personeelsbeleid van het IPO (Instituut Postuniversitair Onderwijs) - UFSIA Management School bestaat zowel in dag- als avondformule, d.w.z. 10 dagsessies of 4 dag- en 12 avondsessies. Marleen Limbourg, stafmedewerker Programmaleiding: "Wij streven naar een balans tussen theorie en praktijk, met het accent op het laatste. Er wordt interactief met cases gewerkt, waarbij eveneens de eigen professionele situatie aan bod komt. Ook het eindproject wordt in team gemaakt. Na een jaar vormen de deelnemers een hechte groep en is er tussen hen een netwerk ontstaan. In deze cursus is dus ook het persoonlijke element belangrijk. We willen mensen aanbevelingen geven om praktijkproblemen op te lossen en hen op weg helpen bij professionele heroriëntering. Cursisten komen zowel uit profit of non-profit organisaties en hebben diverse functies. Sommigen zijn ver- antwoordelijk voor een deelaspect van het personeelsmanagement zoals opleiding, administratie of selectie, anderen zijn assistent HRM of personeelschef in een kleiner bedrijf."

Een greep uit de onderwerpen: ondernemings-, personeels- en bemanningsbeleid, werkorganisatie en -motivatie, prestatiemanagement, informatie en communicatie, arbeidsverhoudingen en gesprekstrainingen. Daarnaast is er ruimte voorzien voor lectuur, casestudies, praktische oefeningen, workshops en ervaringsuitwisseling.

Dirk Van Mechelen (hoofd P&O, Libridis NV) volgde het avondprogramma: "Dit is een schitterende opleiding, die volledig vol- deed aan mijn verwachtingen. Ik wilde meer weten over alles wat reilt en zeilt in de wereld van het personeelsmanagement, om zo met mijn psychologiediploma verder te werken naar een HR-functie toe. Daarbij hebben deze opleiding en het cursistennetwerk veel geholpen. Inhoud en opbouw van de cursus, de losse maar toch professionele sfeer, het intense samenwerken,... Deze opleiding is een aanrader voor iedereen die direct of indirect met personeelsbeleid te maken heeft."


Een programma HRM in avondopleiding


De EHSAL Management School te Brussel biedt eveneens een HRM-avondprogramma aan. Directeur, Prof. dr. Dirk De Ceulaer: "Onze doelgroep zijn licentiaten die nieuw zijn in het personeelsbeleid of er verder hun weg in willen maken. Volgende modules ko- men aan bod: werving en selectie (Assessment Center methode, headhunting, outplacement,...), organisatie en management (groepsdynamica, motivatie, interne com- municatie, beoordeling,...) en industrial relations (conflicten en conflicthantering, onderhandelingstechnieken,...). Vooral de leerervaring en het leerproces van de deelnemers staan centraal. Wij confronteren hen met nieuwe visies en raamconcepten. Zij toetsen die aan eigen ervaringen en bouwen ze uit tot een referentiekader om daarmee naar personeelsbeleidszaken te kijken. Het learn report is daarbij een soort dagboek om te zien hoe nieuwe inzichten geïntegreerd worden in het eigen doen en laten."

Adelheid Maekelberg (Training Management Representative, Andersen Consulting) ondervond zelf de doorgroeimogelijkheden van de opleiding: "Ik werkte als sociaal verpleegkundige in de arbeidsgeneeskunde en kon een verantwoordelijkheidsfunctie krijgen, waarbij ik zou instaan voor een 25-tal personen. Ik zocht daarvoor een opleiding en ben heel tevreden over de professionele en persoonlijke aanpak van de EHSAL-training. Ik heb er veel uitgehaald, zowel wat betreft inhoud als carrièreontwikkeling. Mede dankzij die knowledge stapte ik over van soft- naar hardsector en maak nu deel uit van het HR-department. Een pluspunt is dat de instructeurs praktijkmensen zijn, die gequoteerd en zelfs geremunereerd worden volgens de input van de deel- nemersevaluaties. Verder wordt bij het examen of eindrapport degelijk getest wat je hebt opgestoken. Beide zaken vormen een kwaliteitsgarantie."


Intensieve programma's over twee jaar


In het Limburgs Universitair Centrum loopt een programma Human Resource Management met 55 trainingsdagen gespreid over 2 jaar. Het Postuniversitair Centrum Limburg (een samenwerking van LUC-Diepenbeek met K.U. Leuven) heeft het CIGO-programma. Begeleiden van veranderingsprocessen in organisaties: Process Consultation, een opleiding die eveneens gespreid is over 2 jaar en die naast residentiële seminaries ook dagsessies en zelfs een verblijf in de USA omvat.

Joris De Boulle, socioloog en Senior Management Consultant Human Resources bij Bekaert Stanwick, volgde tijdens zijn professionele loopbaan beide opleidingen en vulde ze nog aan met het Engelstalig 'Professional Development Programme' van het International Institute for Organisa- tional and Social Development te Kessel-Lo. "In het kader van een vroegere functie als nationaal vormingsverantwoordelijke van een ziekenfonds had ik weinig ervaring met de complexe realiteit van een grote organisatie. Daarom volgde ik eerst het CIGO-programma. Het heeft mij geholpen op allerlei vlakken. In deze opleiding leerde ik, bijvoorbeeld, op een minder emotionele manier omgaan met de spanningsvelden en beïnvloedingsfactoren waarmee je in de professionele wereld te maken krijgt. Ik leerde interventies doen in groepen en organisaties, en inzien hoe ik in groepspro- cessen gericht kon optreden. Ik zit nu meer dan 15 jaar in het vak en werk nog altijd met dat referentiekader en die 'kapstokken' om te kijken naar organisaties. Bovendien bouw je netwerken uit. De deelnemers komen uit allerlei sectoren: profit, non-profit, industrie, gezondheidszorg,... en dat is enorm verrijkend. Vroeger waren er enkel Vlamingen en Nederlanders, nu is er ook een uitwisseling met de USA. Toch zie je in de meeste organisatieomgevingen dezelfde spanningsvelden. Uiteindelijk komt het erop neer mensen mee te krijgen voor een zinvol project, samen te werken en er voor te zorgen dat goede medewerkers blijven."

"De HRM-opleiding van het LUC in Diepenbeek volgde ik eind '89 om een bijdrage te leveren aan de professionalisering van het personeelsbeleid van de organisatie waar ik werkte. Tijdens deze cyclus maakte ik de overstap naar Bekaert. Zowel CIGO als HRM startten met een module teambuilding om een goed leerklimaat te scheppen. Ook andere delen van de opleiding lopen parallel, maar zijn toch geen duplicaat van mekaar. Ik denk trouwens dat iedere opleiding van dat niveau iets unieks heeft, omdat ze gekleurd wordt door de persoonlijkheid van de programmaleider en de inbreng van externe stafleden die elk hun eigen concept of model hebben. In het HRM-programma vond ik, bijvoorbeeld, het bedrijfssimulatiespel indrukwekkend. De groepsprocessen en individuele inspanningen zijn daar zeer intens onder druk van realistische aspecten, zoals marktomstandigheden, stakingen of faillissementen. Ieder team wordt daarbij continu gevolgd en ook als individu krijg je nuttige feedback over je sterkten en zwakten. Theorie over de verschillende HR-systemen komt minder aan bod, de links naar organisatieculturen en -veranderingen wél. Door zo'n opleiding ben je ook verplicht de HR-klassiekers te lezen en te verwerken, zodat je die ideeën in je eigen praktijktheorie kan gebruiken. Daardoor spring je er in de toepassing flexibeler mee om, waardoor je een grotere overtuigingskracht krijgt. Door ideeënuitwisseling met collega-cursisten ga je die modellen ook tot hun essentie terugbrengen en merken dat diverse interpretaties mogelijk zijn."

"Deze opleidingen ankeren zich op de ervaringen van de deelnemers in hun organisatie en hebben een sterk persoonsvormend karakter. Je leert veel over de organisatierealiteit, met je eigen persoon als belangrijk stuurmiddel. Tijdens dat traject moet je nadenken over je eigen rol, nagaan of je iets anders wil en of je eventueel kiest voor een andere toekomst. Dit kan bedreigend zijn voor de werkgever. Betere bedrijfsleiders geven hun medewerkers echter deze ontwikkelingskansen, tonen belangstelling en bereiden bedrijfsthema's samen voor. Goed geschoolden op dit vlak zijn immers moeilijk te vinden en dus gegeerd ...

Voor mij zijn deze opleidingen hun geld meer dan waard. Het inschrijvingsgeld lijkt een grote som, maar uitgerekend in dagprijs en vergeleken met afzonderlijke seminariedagen zijn deze opleidingen relatief goedkoop."


Kader: Praktische gegevens

EHSAL Management School: Programma Human Resources Management


Avondopleiding van 1 jaar: start 27 september, 25 sessies op donderdagavond van 18 tot 21.30 uur, inleidende en slotsessie op zaterdagvoormiddag van 9 tot 12.30 uur. Prijs 59 000 BEF

Info: Stormstraat 2, 1000 Brussel. Tel. (02)210 13 08

IPO - UFSIA Management School: Opleiding Personeelsbeleid

Dag- of avondopleiding van 1 jaar

Dagopleiding: start 15 oktober '97, 2 residentiële sessies van twee dagen en

6 sessies op dinsdag van 9 tot 17.30 uur. Prijs 75 000 BEF

Avondopleiding: start 5 november '97, 2 residentiële sessies van twee dagen en 12 donderdagavonden van 18.30 tot 22 uur. Prijs 69 000 BEF

Info: Kipdorp 19, 2000 Antwerpen 1. Tel. (03)220 49 89

Limburgs Universitair Centrum: Programma Human Resource Management

Dagprogramma met 500 contacturen over 2 jaar: 15 trainingsdagen op vrijdag van 14 tot 22 uur, 40 trainingsdagen residentieel (meerdere dagen, aaneengesloten)


Volgende start: in principe maart '99

Richtprijs 119 500 BEF per jaar (excl. verblijfskosten)

Info: Universitaire Campus, 3590 Diepenbeek - Tel. (011)26 87 34

Postuniversitair Centrum Limburg (LUC-Diepenbeek, K.U.-Leuven):


CIGO-programma Begeleiden van veranderingsprocessen in organisaties 'Process Consultation'

Dagprogramma over 2 jaar met één-dag activiteiten, residentiële trainingen, eveneens verblijf in U.S.A. Volgende start: in principe maart '98

Richtprijs 98 000 BEF per jaar (excl. verblijfs- en reiskosten)

Info: Universitaire Campus, 3590 Diepenbeek - Tel. (011)26 87 62

Universiteit Antwerpen RUCA - UFSIA - UIA: Opleiding Personeelswetenschappen

Voltijds programma dagonderwijs van 1 jaar. Deeltijdse formule van 2 jaar mogelijk.

Start oktober '97 (propaedeuse start 1 sept.) Prijs 25 000 BEF

Info: Middelheimlaan 1, 2020 Antwerpen. Tel. (03)218 07 10 of 07

International Institute for Organisational and Social Development:

The Professional Development Programme

Dagprogramma van 1 jaar met 4 sessies van telkens 8 dagen aaneensluitend te Malmédy. Start oktober '97 Prijs 330 000 BEF (excl. verblijfs- en reiskosten)

Info: Predikherenberg 55, 3010 Leuven (Kessel-Lo)

Tel. (016)25 16 71

Algemene info:

- infolijn Ministerie Vlaamse Gemeenschap Onderwijs, tel. (02)219 18 00

- hogescholen: Actieplan Hogescholen op Internet http://www.hobu.be

- universiteiten: Vlaamse Interuniversitaire Raad. Tel. (02)514 40 45


We wensten in dit overzicht van postacademische opleidingen, ook negatieve deelnemerservaringen op te nemen. Ondanks vele pogingen hebben we die niet gehoord! Ook blijken er weinig cursisten af te haken tijdens een programma en als dit toch gebeurt, hangt dit meestal samen met een wijziging in werksituatie. De oorzaken van deze positieve beoordelingen zijn wellicht te zoeken in het feit dat deelnemers zich grondig informeren over diverse programmadoelstellingen en zich bewust zijn van de eigen professionele en persoonlijke behoeften, en dat coördinatoren serieuze intakegesprek- ken afnemen, de lat hoog leggen voor docenten en externe medewerkers en bovendien ernstig rekening houden met cursisteneva- luaties.

Lees meer over

Geef als eerste een reactie

Om reacties te kunnen geven moet u inloggen
< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen