< Terug naar overzicht

Personeelsmanagement binnenkort overbodig?

Het einde van personeelsbeleid is in zicht. De nadruk op aandeelhouderswaarde maakt personeelsmanagement immers overbodig.

Dat zegt Ben Ligteringen, midden jaren zeventig oprichter en hoofredacteur van het Nederlandse vakblad PW, nu PW Gids, in zijn proefschrift ‘The Maintenance Crew For The Human Machinery’, waarop hij onlangs promoveerde aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Het proefschrift belicht de geschiedenis van het personeelsmanagement in Nederland tussen 1950 en 2000. De wijze waarop het personeelsvak is veranderd, valt volgens Ligteringen rechtstreeks te herleiden tot veranderingen in de maatschappij, die op hun beurt de ethiek hebben beïnvloed, en daarmee de strategie en het beleid van organisaties.

Virtuele economie


Ligteringen besteedt veel aandacht aan de erosie van de bedrijfsethiek, die volgens hem een rechtstreeks gevolg is van de opkomst van de virtuele economie. Ter illustratie verwijst hij naar de vele financiële schandalen sinds de eeuwwisseling.

“De jaren negentig brachten ongekende groei, omdat de virtuele economie de reële economie inmiddels voorbij heeft gestreefd. In de virtuele economie is alle activiteit gericht op winstmaken door middel van manipulatie van verwachtingen. Dit heeft grote gevolgen gehad voor de machtsverhoudingen binnen de organisatie: het principe van de aandeelhouderswaarde is de uitkomst van de dominantie van de belangen van het kapitaal boven die van andere stakeholders. De bedrijfsethiek is daardoor op de achtergrond geraakt en in plaats daarvan hebben we een opmars gezien van het aandeelhouderskapitalisme.”

Ligteringen: “Om de aandeelhouders tevreden te houden, moet de winst steeds verder worden opgeschroefd, wat leidt tot intensivering van het arbeidsproces. De technologische ontwikkelingen gaan niet snel genoeg om te kunnen voldoen aan de steeds hogere productiviteitseisen die managers aan hun medewerkers stellen, en dat betekent dat er steeds harder gewerkt moet worden. Deze ontwikkeling staat haaks op de historische doelen van het personeelswerk en zal er uiteindelijk mede toe leiden dat het vak verdwijnt.”

Twee scenario’s


Ligteringen schetst twee scenario's voor het einde van HRM. Het eerste gaat ervan uit dat werknemers zichzelf steeds meer zullen ontwikkelen tot zelfstandig werkende professionals. De werknemer werkt niet langer in dienst van een kapitalist, hij is zelf een kapitalist geworden die zijn kennis en kunde verhuurt in een ruilrelatie met een andere kapitalist: de werkgever. “Dit is het optimistische scenario, dat uitgaat van een zekere gelijkwaardigheid tussen werkgever en werknemer. Maar daarbij heb je geen personeelswerk meer nodig”, aldus Ligteringen.

Het pessimistische scenario gaat uit van een steeds verdere afbrokkeling van het arbeidsbestel in de westerse wereld. Het aantal werknemers met een contract voor onbepaalde tijd loopt sterk terug en de flexibilisering van de arbeidsmarkt - via ZZP-constructies, uitzendwerk, detachering en payrolling - neemt in razend tempo toe. “De onderneming verandert hoe langer hoe meer van een sociaal instituut in een transactieplatform”, constateert Ligteringen. “In zo'n setting bestaat geen enkele behoefte aan een HRM-afdeling.”

Bron: Radboud Universiteit Nijmegen

Geef als eerste een reactie

Om reacties te kunnen geven moet u inloggen
< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen