< Terug naar overzicht

Op zoek naar de juiste hersenknoppen voor gedragsverandering

Om het gedrag van mensen te sturen, kan je beter hun emoties aanspreken dan hun verstand. Angst, kuddegedrag en hebzucht zijn drie knoppen in de hersenen die je kan aanspreken om hen in de juiste richting te sturen.

De vrije wil bestaat niet. Dat is niet alleen een markant statement, zo luidt meteen ook de titel van een boek van de Nederlandse neurowetenschapper Victor Lamme (Universiteit Amsterdam). “Misschien klinkt dat een beetje als slecht nieuws, maar het is anderzijds ook erg goed nieuws, omdat het betekent dat je op de juiste knoppen kan drukken om een bepaald gedrag te verkrijgen. Daar wil ik het over hebben: hoe beïnvloed je gedrag door op de juiste knoppen te drukken?” zo leidde Lamme zijn presentatie op de HR Square Conference in. “In al wat HR doet, moet je toch een beetje begrijpen waarom mensen doen wat ze doen, waarom ze bepaalde keuzes maken en een bepaald gedrag vertonen. Als je dat wil weten, moet je je verdiepen in het apparaat dat ervoor zorgt dat we doen wat we doen, met name het brein.”

In eerste instantie wil professor Lamme duidelijk maken dat wij, mensen, niet zo rationeel zijn als we soms wel denken. Een klassiek moreel dilemma – in essentie: offer je één persoon op om er vijf te redden; google ‘Trolley problem’ om er alles over te lezen – maakt duidelijk dat ook als we nadenken over een keuze, we niet altijd voor het meest rationele en objectief gezien beste gaan. “Zeker als het werkelijk ergens over gaat, zoals over leven en dood, spelen de emoties een erg belangrijke rol. In essentie is ons brein immers een emotie-weegschaal en dus verliest de ratio het altijd weer van de emotie”, zo verklaart Victor Lamme.

Behalve uit morele gedachte-experimenten, blijkt dat evengoed uit de Brexit, waarbij het anti-Europese sentiment het haalt van de economische analyses. Het blijkt eveneens uit de antivaccinatiebeweging, waarbij zelfs hoogopgeleide mensen wetenschappelijke studies negeren. “Het brein is gewoon niet objectief: het maakt keuzes op basis van een persoonlijke emotionele voorkeur. De conclusie zou dus moeten zijn dat als je wil dat mensen een bepaalde keuze maken, dat je je verdiept in de emotionele waarde die mensen toekennen aan je voorstellen. Het gaat niet om de objectieve waarde of waarheid, wel om de emotie die iemand eraan toekent.”
We worden dus vooral gedreven door emoties, zelfs al geven we vooraf of achteraf een rationeel motief of ‘redelijke’ verklaring. “Het is niet dat die mensen liegen, het is niet omwille van sociaal wenselijke antwoorden, maar gewoon omdat we het niet weten. Zelfs het hebben van oprechte intenties heeft uiteindelijk niet zo veel te maken met ons gedrag. En het heeft ook niet veel zin om achteraf naar motieven voor gedrag te vragen. Gedrag wordt uiteindelijk bepaald door ons brein en dus kan je gedrag vooral beïnvloeden door op de juiste knoppen in het brein te duwen.”

Alvorens dieper in te gaan op de drie knoppen die we ter beschikking hebben, maakt Victor Lamme een ommetje langsheen vertrouwen, een cruciaal concept in HR. “Het is belangrijk om je te realiseren dat vertrouwen niet gaat om een berekend risico”, legt professor Lamme uit. “Als mensen verplicht worden na te denken over vertrouwen, dan daalt het vertrouwen. Dus als je het vertrouwen van mensen wil winnen, moet je ze niet te veel tijd geven om na te denken. Vertrouwen is de default en informatie kan het vertrouwen alleen maar schaden.”

Meer lezen over vertrouwen en de drie knoppen waarop u kan drukken? Dat kan u als lid-abonnee van HR Square. U ontvangt dan niet alleen het tijdschrift, maar hebt ook toegang tot de website met het hele archief én u geniet van stevige prijsreducties op tal van hoogst interessante evenementen, ook op de HR Square Seminaries, HR Square Masterclass en HR Square Conference. Hoe wordt u lid? Ga naar www.hrsquare.be of contacteer Stephanie Beernaert, stephanie.beernaert@hrsquare.be, 053 60 56 70.

Geef als eerste een reactie

Om reacties te kunnen geven moet u inloggen
< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen