< Terug naar overzicht

Minder ‘sociaal Europa’ is méér sociaal


Dat Europa geen enthousiasmerend project is, is normaal. Als je volkeren achter vlaggen wilt doen marcheren en slagzinnen laten scanderen, moet je niet pragmatisch aan hun welvaart in het heden werken, maar hen in angst en nood voeren, en vervolgens een stralende toekomst in het verschiet stellen, op voorwaarde dat ze maar hard en hevig genoeg hun actuele welvaart vernietigen. Europa als concept is, simpelweg, niet echt populair omdat het goed is voor ‘de mensen’, niet voor de demagogen.

Dat maakt de slogantaal des te ergerlijker waarmee sommigen ‘naar Europa’ willen gaan. Voor een sociaal Europa. Ach ja. Een sociaal Europa, wat is dat in godsnaam? Europa is een continent dat elke kwarteeuw door een oorlog werd verscheurd. Een oorlog die alle economieën verwoestte en alle sociale verworvenheden op de helling zette. Europa leeft sinds meer dan een halve eeuw in vrede. De welvaart is er sindsdien op een spectaculaire wijze toegenomen, nooit eerder vertoond in de menselijke geschiedenis. Onze consumptie is onvoorstelbaar groot geworden en het sociale vangnet is – zelfs als er nog wel eens uitzonderingen voorkomen – steviger uitgebouwd dan ooit. Bovendien is die welvaartszone steeds uitgebreider geraakt, van zes tot vandaag 25 naties.

Toen Spanje en Portugal toetraden tot de Europese Unie, vreesde men nochtans een sociale achteruitgang, omdat al die armoezaaiers naar hier zouden komen en de achterblijvers de subsidies zouden opsouperen. Ik heb ze niet gezien, de armoezaaiers. En heb de expansiesteun ook niet in mijn portemonnee gevoeld. Ik ken wel veel Belgen die naar Spanje zijn getogen, hetzij om te rentenieren, hetzij om daar een zaakje op te zetten, meestal in de toeristische industrie, al dan niet met steun ‘van Europa’. Barcelona behoort momenteel tot de rijkste steden ter wereld, Bilbao is in volle expansie, Lissabon is weer rijk aan het worden.

De Spanjaarden en Portugezen bewijzen dat mensen niet emigreren omdat het tijdelijk slecht gaat, maar omdat er geen hoop op beterschap bestaat. Geef hun perspectieven – en Europa is een perspectief – en de ondernemende mensen blijven waar ze zijn. Zo zal het ook met Oost-Europa verlopen.

Zelfs de Scandinavische landen – het benepen Noorwegen met zijn aardgas uitgezonderd – hebben dat bijtijds ingezien en hebben met vertraging aansluiting gezocht. De welvaart die ze importeren door de verruimde mogelijkheden weegt ruimschoots op tegen het geld dat ze moeten neertellen om de zwakkere broertjes op weg te helpen. De Scandinavische broeders, met hun stevige sociaal-democratische traditie, hebben ingezien dat economie niet werkt volgens de regels die Karl Marx, maar volgens deze die Adam Smith ooit neergeschreven heeft: vergroot de markten en ondernemende mensen zien kansen waar niet slechts zijzelf, maar iedereen beter van wordt. Als er dus momenteel één sociaal project bestaat in Europa, dan heet dat wel Europa. Want het vergroot de koek en maakt dus een vangnet betaalbaar voor wie tijdelijk of definitief uit de boot valt tijdens de fluctuaties die dit proces onvermijdelijk met zich meebrengt.

Dát is de waarheid over Europa. Zijn welvaart werd niet op de palavers van de regelneven gebouwd, die bazelen over ‘een sociaal Europa’ in een geldverslindend maar krachteloos parlement. En ook niet vanuit de richtlijnen die als bliksemschichten naar beneden dalen vanaf de Olympos der commissarissen. Europa is de vrucht van de Europese ondernemingen, die hun dynamiek konden vergroten zodra de tegennatuurlijke barrières afgebouwd werden, waar ze eeuwen onder geleden hadden.

We hebben in Europa eerder minder dan meer regelneven nodig, minder ‘bouwers aan het sociale Europa’ en meer ondernemers. Het ‘sociale Europa’ is uiteindelijk slechts een gevolg van het feit dat de regelneven de wetmatigheden van het kapitalisme geaccepteerd hebben en geleerd hebben om te wachten met het verdelen van de koek tot die ook effectief gebakken was.

Lees meer over

Geef als eerste een reactie

Om reacties te kunnen geven moet u inloggen
< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen