< Terug naar overzicht

Loopbaanonderbreking leidt zelden tot meer rust en ontspanning

Wie dacht dat men door minder te gaan werken eindelijk eens kan onthaasten, zit er flink naast. Dat blijkt uit de doctoraatsstudie van sociologe Jessie Vandeweyer (VUB). Mensen met tijdskrediet of loopbaanonderbreking blijken er een drukke en gefragmenteerde agenda op na te houden, waarin recreatieve vrije tijd nauwelijks meer plaats in inneemt dan bij voltijds werkenden.

Het bereiken van een hogere levenskwaliteit, een betere balans tussen arbeid en privé is één van de doelstellingen van het stelsel van tijdskrediet of loopbaanonderbreking. Het gaat om onthaasten, zodat werknemers na de onderbreking uitgerust en gemotiveerd zijn om opnieuw aan de slag te gaan.

In de praktijk blijkt onderbreken lang niet gelijk te staan met meer rust en met ontspanning, heeft sociologe Jessie Vandeweyer vastgesteld in haar doctoraatsstudie. Loopbaanonderbrekers (in het bijzonder voltijdse loopbaanonderbrekers) vervangen tijdens de onderbrekingsperiode betaalde arbeid in grote mate door huishoudelijk werk. Mannen in deeltijdse onderbreking spenderen zowat zeven uur per week meer tijd aan het huishouden dan voltijds werkende mannen. Bij voltijds onderbrekende mannen is dit bijna 18 uur meer.

Bij vrouwen die deeltijds de loopbaan onderbreken, neemt het huishouden zes uur per week meer in beslag dan bij voltijds werkende vrouwen en bij voltijds onderbrekende vrouwen 14 uur per week meer dan bij deze laatsten. Het huishouden runnen is voor voltijdse loopbaanonderbrekers een fulltime job, wanneer we daar ook de tijd die naar kinderzorg gaat bij tellen.

Ook deeltijdse onderbrekers completeren de gereduceerde arbeidsuren met gezinsarbeid (ongeveer 24 uur bij mannen met kinderen en ongeveer 33 uur bij vrouwen met kinderen) zodat hun totale werklast nauwelijks lager ligt.

Dankzij de onderbreking kunnen zowel vaders als moeders meer tijd doorbrengen met hun kinderen dan werkende ouders. In het geval van voltijdse onderbrekers is er zelfs sprake van een verdrievoudiging van die tijd bij vaders en een verdubbeling bij moeders.

De recreatieve tijd (de tijd besteed aan sociale participatie en vrije tijd) ligt voor deeltijdse onderbrekers slechts 8 minuten per week hoger bij mannen en 44 minuten per week hoger bij vrouwen dan bij respectievelijk voltijds werkende mannen en voltijds werkende vrouwen. Voltijds onderbrekende mannen hebben 8 uur per week meer tijd voor recreatie dan voltijds werkende mannen. Voltijds onderbrekende vrouwen beschikken over 3.36 uur meer voor recreatieve activiteiten per week dan voltijds werkende vrouwen.

Een afname van de arbeidstijd gaat dus niet gepaard met een lineaire toename van de recreatieve tijd. Het mag duidelijk zijn dat voor deeltijdse onderbrekers de recreatieve tijd nauwelijks toeneemt door het nemen van een onderbreking. Bij voltijdse onderbrekers is de totale werklast nog steeds hoog, doordat gezinsarbeid in de plaats treedt van betaalde arbeid. Omdat zij echter helemaal niet meer werken, is er toch nog wat ruimte voor recreatieve tijd.

Voor alle onderbrekers geldt dat de recreatieve tijd niet evenredig toeneemt en de totale werklast niet evenredig afneemt met het aantal arbeidsuren. We kunnen gerust stellen dat loopbaanonderbreking bij werknemers met kinderen gelijk staat aan meer gezinstijd, en kan helpen een betere balans tussen werk en gezin te bereiken. Het stimuleren van onderbreking bij vaders kan bovendien tot meer gendergelijkheid leiden, aangezien vaders in onderbreking veel gezinsarbeid uitvoeren. Het is waarschijnlijk dat zij een aantal taken van hun partner overnemen. Zo kan het stimuleren van onderbreking bij vaders ook een middel zijn om de arbeidsmarktparticipatie van hun partners te vergemakkelijken, merkt Jessie Vandeweyer op.

Loopbaanonderbrekers ervaren wel degelijk minder tijdsdruk dan voltijds werkenden. De alledaagse tijdsdruk ligt lager bij mannen en vrouwen die deeltijds onderbreken dan bij voltijds werkenden. Voltijdse onderbrekers ervaren de minste tijdsdruk. Bij voltijds onderbrekende mannen is dit verschil niet significant. Bij deeltijds onderbrekende mannen is de lagere tijdsdruk inderdaad het gevolg van minder te werken en is loopbaanonderbreking dus een effectief middel om tijdsdruk te verlagen.

Ook vrouwen in onderbreking ervaren minder tijdsdruk dan voltijdse werkende vrouwen, maar noch de duur van betaalde arbeid, noch hun totale werklast of de tijd voor recreatie, noch de invulling van die tijd speelt hierin een rol.

In tegenstelling tot verwacht, kent de tijdsbesteding van onderbrekers een meer gecombineerd en gefragmenteerd karakter. Ondanks het feit dat onderbrekers minder werken voeren zij nog steeds verschillende activiteiten tezelfdertijd uit (= combinatie) en doen meer activiteiten op een dag (= fragmentatie). Dat zij meer activiteiten uitvoeren op een dag (bijvoorbeeld meer huishoudelijke activiteiten of meer activiteiten met kinderen), lijkt op het eerste zicht niet vreemd, omdat ze minder betaalde arbeid verrichten. Maar ook wanneer we een gelijke tijd voor het uitoefenen van activiteiten veronderstellen, blijven er verschillen bestaan. De densiteit van de tijd is met andere woorden hoger bij loopbaanonderbrekers en dit wordt vaak geassocieerd met drukte.

Bijvoorbeeld: mannen in onderbreking gaan in vergelijking met werkende mannen meer huishoudelijke activiteiten, meer kinderzorgactiviteiten en recreatieve activiteiten per week uitvoeren. Ze spenderen meer tijd aan het huishouden in combinatie met kinderzorg. Ook wanneer ze over evenveel tijd als werkende mannen zouden beschikken. Ook bij vrouwen in onderbreking stellen we vast dat wanneer ze over evenveel tijd zouden beschikken als werkende vrouwen, ze meer huishoudelijke taken uitvoeren en meer tijd spenderen aan gecombineerde activiteiten, aldus de onderzoekster.

“Loopbaanonderbrekers vormen dus een selectie van mannen en vrouwen die intensief met hun gezin bezig zijn”, concludeert Jessie Vandeweyer. Mannen in onderbreking hebben daarenboven een actief vrijetijdsleven. Ze zijn sterk geëngageerd in alle levenssferen. Loopbaanonderbreking laat hun toe deze ambities verder waar te maken. Ze vullen hun tijd schijnbaar drukker in.

Kortom, het klopt niet dat wanneer we minder gaan werken, we onze tijd minder druk gaan invullen. Al gaat een drukke invulling van de tijd bij loopbaanonderbrekers niet noodzakelijk gepaard met het ervaren van tijdsdruk.

De studie ‘Werkt loopbaanonderbreking? Arbeidsoriëntaties, tijdsbesteding en drukte bij loopbaanonderbrekers in Vlaanderen’ verscheen in boekvorm bij VUBPRESS (29,95 euro, ISBN 97890 5487 821 6).

Zie ook: 'Leidt loopbaanonderbreking naar een grotere arbeidsmarktparticipatie?'

Geef als eerste een reactie

Om reacties te kunnen geven moet u inloggen
< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen