< Terug naar overzicht

Japan en VS blijven achterop in collectief overleg

In Japan en de VS gaat de omvang van het collectief overleg traag maar zeker achteruit. Het overleg dekt er respectievelijk 1/5de en 1/8ste van de werkende bevolking. In de EU ligt dat op 2/3de. De overlegthema’s zijn ook verschillend. Waar Europa het over flexibiliteit heeft, pleiten Japanse vakbonden voor een reductie van de arbeidstijd. In de VS gaat het over gezondheidsverzekering. De resultaten van het overleg zijn overal matig.

Het zijn enkele van de bevindingen uit het rapport dat de European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions sinds 2000 jaarlijks opmaakt. De stichting maakt in die rapporten een vergelijking tussen de arbeidsrelaties in de EU en in de twee grootste economieën ter wereld, Japan en de Verenigde Staten. Ze baseert zich voor deze benchmarking in sterke mate op het European Industrial Relations Observatory (EIRO), het US Bureau of Labour Statistics (BLS) en het Japan Institute for Labour Policy and Training (JILPT) en gaat voort op het werk van experts in Japan en de VS. Opvallendste evolutie voor 2004 is dat er weinig onverwachte veranderingen optreden, maar dat bestaande tendensen zich doorzetten. Er is sprake van een langetermijnevolutie.


Het collectief overleg in de VS en Japan neemt gestaag af. Dat is voor een deel het rechtstreekse gevolg van een afkalving van het aantal vakbondsleden, maar heeft ook te maken met het overlegniveau waarop de onderhandelingen plaatsvinden. Dat blijft in deze landen erg gedecentraliseerd. In de EU zakt het gemiddelde overleg ook tot op bedrijfsniveau, maar dat is vooral te verklaren door de uitbreiding met de nieuwe lidstaten, waar het overleg nog niet sterk is doorgebroken.


De resultaten van het overleg zijn bescheiden. Japan moest in een stagnerende economie een delicate keuze maken tussen behoud van werkgelegenheid en loonstijgingen. De vakbonden sleepten een lichte loonstijging uit de brand. In de Verenigde Staten resulteerde een toename van de groei nauwelijks in een stijging van het loonniveau. In Europa daalde het aantal collectief onderhandelde loonstijgingen tussen 2002 en 2004 stelselmatig.


Japanse vakbonden pleitten in 2004 vooral voor een reductie van de arbeidstijd, maar volgens het rapport is het onduidelijk of dat pleidooi resultaat opleverde. Beperking van de arbeidsduur is in de EU intussen een oud thema, in sommige bedrijven in Duitsland wordt de arbeidsduur zelfs opgeschroefd. Europa heeft het meer over flexibiliteit. Het enige echt belangrijke onderhandelingsthema in de Verenigde Staten, is de regeling van de gezondheidsverzekering. Voor de bepaling van het staatspensioen hebben de sociale partners in de EU een consultatie- en adviserende rol, in Japan is dat al wat minder, in de VS is die rol onbestaande. De Amerikanen spitsen de collectieve discussie toe op de aanvullende pensioenen. Opmerkelijk en positief is de aanzienlijke uitbreiding van de werkgelegenheids- en arbeidswetgeving in Japan en de Verenigde Staten. In Europa ligt die traditioneel al op een hoog peil.


Sociale partners nemen in de verschillende economieën ook een andere positie in over migratie. Japan kent een lage immigratiegraad en de besprekingen hierover blijven beperkt tot het nationaal niveau. In de Verenigde Staten zijn de vakbonden erg actief in het migrantendebat. Ze nemen het op voor de inwijkelingen omdat die bij een daling van het aantal vakbondsleden de nieuwe dragers moeten worden van de beweging. In de EU-lidstaten zijn migranten op de arbeidsmarkt nauwelijks een onderwerp in het sociaal overleg. De bedrijven concentreren zich vooral op non-discriminatie en gelijke behandeling van werknemers, meestal opgelegd door de overheid.

Lees meer over

Geef als eerste een reactie

Om reacties te kunnen geven moet u inloggen
< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen