< Terug naar overzicht

Het gaat slecht met de gezondheid van de werkende Belg

Ruim 40 procent van de Belgische werknemers denkt niet in staat te zijn om te werken tot de wettelijke pensioenleeftijd door een te grote fysieke belasting op het werk. De mentale werkbelasting belemmert zelfs meer dan de helft van de werknemers om te werken tot het pensioen.

De Belgische werknemer voelt zich vandaag minder fysiek in staat om te  blijven werken dan 2 jaar geleden. Dat blijkt uit de tweejaarlijkse barometer van HR-dienstverlener Securex bij 1754 werknemers naar hun fysieke en mentale welzijn: 

  • 10 procent meer werknemers vinden dat de fysieke belasting op hun werk hen niet toelaat om te werken tot de wettelijke pensioenleeftijd (40 procent in 2015 tegenover 30 procent in 2013).
  • Meer dan 1 op de 3 werknemers (38 procent) vindt dat de fysieke werkomstandigheden (bijvoorbeeld lawaai, licht en temperatuur) niet aanvaardbaar zijn om te kunnen werken tot de wettelijke pensioenleeftijd. In 2013 was dit slechts iets meer dan 1 op de 4 (28 procent).
  • Volgens meer dan 1 op de 3 (38 procent) werknemers laten de leefgewoonten (bijvoorbeeld eten, slapen en beweging) hen niet toe om te werken tot de wettelijke pensioenleeftijd. In 2013 was dit slechts het geval voor 1 op de 4 werknemers.
  • 2 op de 3 (66 procent) werknemers zijn ervan overtuigd dat zij op basis van hun huidige gezondheidstoestand zullen kunnen doorwerken tot de wettelijke pensioenleeftijd (al dan niet in hun huidige job).

Verhoging pensioenleeftijd als belangrijke verklaring

Dat de Belgische werknemer zich fysiek minder in staat voelt om langer te werken dan 2 jaar geleden, heeft waarschijnlijk te maken met de aangekondigde verhoging van de pensioenleeftijd. Wie zich plots verplicht ziet om 2 jaar langer te werken, voelt zich daar ook (nog) minder toe in staat. Andere factoren zijn onder andere de stijgende gemiddelde leeftijd van de werknemers (er blijven steeds meer 55-plussers actief op de arbeidsmarkt) en een stijging van het aantal spanningsklachten.

Het onderzoekt toont daarnaast aan dat ook de fysieke gezondheid erop achteruit is gegaan. Werknemers geven aan zich in 2015 minder lichamelijk gezond te voelen dan in 2013. Zo hebben meer werknemers te kampen met een door een arts vastgestelde aandoening aan bijvoorbeeld rug, schouders of benen dan twee jaar geleden (46 procent in 2015 tegenover 32 procent in 2013). Ook voelen werknemers zich meer gehinderd door lichamelijke pijn (34 procent in 2015 tegenover 27 procent in 2013) bij de uitvoering van hun job.

Ook mentale gezondheid blijft grote zorg 

Nog meer dan in 2013 vormt de mentale gezondheid voor de Belgische werknemer een grote belemmering om tot de wettelijke pensioenleeftijd te kunnen doorwerken.

  • Nog niet eens de helft van de werknemers (49 procent) vindt dat de mentale belasting op het werk (bijvoorbeeld stress, werktempo en werkintensiteit) hen vandaag in staat stelt om tot de wettelijke pensioenleeftijd te werken. In 2013 was nog meer dan de helft (56 procent) hiervan overtuigd.
  • In 2013 was 69 procent van de Belgische werknemers van mening dat de emotionele werkomstandigheden (zoals werksfeer, collega's, klanten, aangrijpende situaties en agressie) hen toelieten om tot de wettelijke pensioenleeftijd te werken. Nu denkt 61 procent er nog zo over.
  • 6 op de 10 (61 procent) Belgische werknemers vinden dat hun huidige work-life balance hen toelaat om tot de wettelijke pensioenleeftijd te werken (in 2013 was dit nog 74 procent).

Het onderzoek toont ook aan dat de mentale gezondheid op zich is gedaald. Meer werknemers geven aan zich regelmatig niet goed in hun vel te voelen (40 procent in 2015 tegenover 33 procent in 2013). Ook hun werk lijdt meer onder hoe ze zich voelen (46 procent in 2015 tegenover 35 procent in 2013).

Laaggeschoolden zowel fysiek als mentaal minder gezond

In 2013 was het reeds duidelijk dat lageropgeleide werknemers zich fysiek minder in staat voelen om tot de pensioenleeftijd te werken dan hogeropgeleide werknemers (65 procent tegenover 82 procent). In 2015 is het verschil tussen beide groepen nog toegenomen. De verslechtering van de fysieke gezondheid is het sterkst bij lageropgeleiden (van 65 procent in 2013 naar 53 procent in 2015).

Dit komt vermoedelijk deels doordat de groep laaggeschoolden meer arbeiders telt dan de groep hooggeschoolden, en doordat de groep laaggeschoolden vandaag bovendien meer arbeiders telt dan in 2013. En voor arbeiders met een fysiek veeleisende job is de fysieke gezondheid een zwaardere belemmering om twee jaar langer te werken.

Dit onderzoek bevestigt dus dat lageropgeleiden in regel meer in fysiek belastende werkomstandigheden terechtkomen. Zo geeft 44 procent van de lageropgeleiden aan dat de fysieke werkomstandigheden hen niet toelaten te werken tot de wettelijke pensioenleeftijd. Bij hoger opgeleiden is dit slechts 32 procent. Dit heeft gevolgen voor hun gezondheid, maar ook voor de gewenste pensioenleeftijd. Zo zijn lageropgeleiden vaak vragende partij voor een vervroegde uittrede. In België maken ook meer lageropgeleiden, in vergelijking met hogeropgeleiden, gebruik van de mogelijkheid om de arbeidsmarkt vroegtijdig te verlaten. Zij zijn hun loopbaan vaak ook vroeger gestart, waardoor zij sneller een groter aantal gewerkte jaren op de teller hebben staan.

Hoewel lageropgeleiden zich steeds zwaarder mentaal belast voelen en zich bijgevolg minder in staat zien om tot de wettelijke pensioenleeftijd te werken, ervaren hogeropgeleiden toch een betere mentale gezondheid dan lager opgeleiden. Dat heeft ongetwijfeld te maken met hun vaak ‘actieve job’-context met meer ruimte voor regelcapaciteit en ontwikkelingsmogelijkheden. Zo kan ruim 1 op de 3 van de hogeropgeleiden kiezen wanneer hij werkt (versus maar 1 op de 4 bij lageropgeleiden). En dat werkt stressreducerend.

'Werkbaar werk'

Het debat rond 'werkbaar werk' komt duidelijk geen moment te vroeg. Jobs moeten ook mentaal werkbaar worden om langer te kunnen werken. Of iemand zijn job werkbaar vindt, hangt af van een aantal uiteenlopende omgevings- en persoonsgebonden factoren. Een algemene regel opleggen of bepaalde beroepen generiek als ‘zwaar’ bestempelen, zal enkel aanleiding geven tot nieuwe discussies. 'Werkbaar werk' gaat uiteindelijk om een individuele beleving die kan evolueren in de tijd en die niet collectief kan worden aangepakt.

Bron: Securex (securex.be)


Lees meer over

Geef als eerste een reactie

Om reacties te kunnen geven moet u inloggen
< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen