< Terug naar overzicht

Glaverbel: perspectief bieden is sleutel voor geslaagde reorganisatie

Er bestaan efficiënte alternatieven voor collectief naakt ontslag. Glasproducent Glaverbel toont aan hoe afslanken zowel sociaal als bedrijfsverantwoord kan.

Glasproducent Glaverbel in Mol telt 581 personeelsleden (440 arbeiders en 141 bedienden). Een eerste leerrijke ervaring met verantwoord reorganiseren kreeg het bedrijf (dat deel uitmaakt van een internationaal concern met 16.000 werknemers en een groepsomzet van 1,9 miljard euro) al in de periode 1994-1995. “Vóór de jongste herstructurering van 1998, vond er al een ingreep plaats in onze afdeling dubbele beglazing, Kempenglas”, verduidelijkt François Geys, directeur van de vestiging in Mol. “De centrale directie had een plan gevraagd om deze afdeling competitief te maken met de KMO’s. Dit leidde hier tot een personeelsinkrimping met 100 medewerkers. Twee jaar later moesten we onze erg arbeidsintensieve afdeling Vertec met zowat driekwart verkleinen. Daar verwerkten toen 220 medewerkers het extradunne glas in kleine ruitjes voor onder meer computerschermen en gsm’s. We verstuurden dat wereldwijd, maar de afzetmarkt bevindt zich bijna volledig in Azië, vandaag vooral in China. Ook daar kwam er de bekende eis dat de toeleveranciers zich vlakbij de fabrikanten moesten vestigen. Bovendien kampten we hier sowieso al met onze hoge loonkosten, een veelvoud van deze in China.”
Het verdict: het aantal arbeiders van Vertec moest verminderen van 220 naar 55. Stipt François Geys aan: “In onze discussies met de centrale directie grepen we de geslaagde herstructurering van de divisie dubbele beglazing aan. We legden er de nadruk op dat we naast herstructureren ook wilden investeren. Een akkoord met de centrale directie leverde voor Mol een volledig nieuwe activiteit op, die ook geleid heeft tot een bijkomende investering aan onze basisproductielijn.”

1. Maak duidelijk: afslanking is niet het begin van het einde

“We wilden de betrokken werknemers een nieuw uitzicht bieden”, aldus Marcel Van Aken, groepsdirecteur Sociale Zaken bij Glaverbel. “Daarom plaatsten we het herstructureringsthema onder de noemer Perspectief. Naast een modernisering van de productielijn voor autoglas, kwam er een coaterlijn. Zo konden we de toekomst van onze oven vrijwaren.”
Commentarieert Theo Verschaeren, personeelsdirecteur in Mol: “Het coaten van autoglas was toen een nieuwe markt. Dat leidde tot een belangrijke investering én 30 tot 40 jobs. Door de omschakeling naar technologisch hoogstaande activiteiten hadden we minder handenarbeid en meer geschoolde machineoperatoren nodig. Sommige werknemers met potentieel omscholen en andere laaggeschoolden laten afvloeien, hoorde bij de deal. Voor de vakbonden bleef dit een zware dobber en het vergde tijd om hen tot partner te maken. Uiteindelijk konden we, zonder één dag staking, iedereen doen inzien dat we samen moesten vechten voor de toekomst van ons bedrijf. Die nieuwe investering was alleszins een doorslaggevend onderhandelingsargument. Het vakbondsvertrouwen, uitgedrukt in een door hen ondertekend akkoord dat de directie gevraagd had, heeft de herstructurering doen lukken. De aanvankelijke 30 tot 40 nieuwe arbeidsplaatsen voor de coaterlijn zijn er inmiddels 62 geworden en ook voor Vertec zijn door bijkomende activiteiten al 30 medewerkers aangeworven.”

2. Nog voor einde opzegtermijn: via outplacement en vorming elders een nieuwe job

“Voor de vakbonden blijft een job een job”, beseft Marcel Van Aken. “Helaas gaat die redenering vandaag niet meer op. Procesoperatoren van computergestuurde machines vergen heel andere profielen en competenties. Na heel wat vorming werden zowat 100 mensen intern gemuteerd. Helaas waren er ook laaggeschoolden die we géén perspectief konden bieden binnen Glaverbel, wél erbuiten. Voor hen werd omscholing gepland.”

“Het vakbondsvertrouwen, uitgedrukt in een door hen ondertekend akkoord dat de directie gevraagd had, heeft de herstructurering doen lukken.”

Maar kunnen medewerkers die intern al uit de boot vallen, dan nog omgeschoold worden om elders aan de slag te geraken? Reageert Van Aken: “Omschoolbaarheid hangt meer af van competentie dan van leeftijd. Een A2’er van 50 kun je nog perfect herscholen. Glaverbel was het eerste bedrijf om outplacement en vorming in één programma te combineren. Voor 40 medewerkers hebben we een arbeidsmarktanalyse gemaakt. Daarbij keken we ook naar de plaatselijke vacatures. We stelden hun profielen op, lieten hen testen doen en organiseerden op basis daarvan vorming. Uit de marktvraag kwamen heftruck- en vrachtwagenchauffeur als belangrijkste beroepen naar voren. De bedoeling: elders een job vinden vóór het ontslag bij ons inging. Met dat basisprincipe kregen we iedereen mee. Om via de tewerkstellingscel met intensieve training een andere job te vinden, was er een tijdslimiet: 15 weken.”
Als stimulans werd tevens een premiesysteem ingebouwd: hoe sneller iemand aan de slag was, hoe hoger de premie. Vult Van Aken aan: “Zo hielpen we alle 40 medewerkers binnen hun opzegtermijn elders aan een job. Niet vanzelfsprekend, want in 1999 waren er op de regionale arbeidsmarkt al 350 werkzoekenden met een vergelijkbaar profiel bijgekomen door de sluiting van Verlipack (Mol) en de herstructurering van Amoco (Geel).”

3. Sociaal herstructureringsconcept: dankzij vele partners

“Omschoolbaarheid hangt meer af van competentie dan van leeftijd.”

Personeelsdirecteur Theo Verschaeren: “In zo’n tewerkstellingscel moeten alle partners voor de begeleiding van de werknemers samenwerken. Dankzij de steun van de vakbonden voelden de werknemers zich meer betrokken, de gemeente stelde een zaal ter beschikking, de VDAB werkte mee, het uitzendbedrijf Adecco had testmogelijkheden voor arbeiders, het outplacementbureau Curriculum Plus stond in voor de hele ontslagbegeleiding, er was een erg actieve verantwoordelijke van de cel.”
“De aanpak getuigt van sociale verantwoordelijkheid,” vindt Marcel Van Aken. “Wat moesten we doen om onze ex-werknemers aan een nieuwe job te helpen? We hebben alle middelen aangewend om zoveel mogelijk competenties en knowhow opnieuw in te zetten. Van de zowat 150 werknemers konden er 60 met brugpensioen, 40 moesten we laten afvloeien, maar ze konden na omscholing elders aan de slag. De anderen werden intern herplaatst. Hetzelfde concept hebben we toegepast in onze vestiging in Zeebrugge. Ook daar hebben de betrokken twaalf medewerkers binnen de 15 weken elders werk gevonden.”


4. Niet vergeten: ook aandacht voor de blijvers


nr8
Marcel Van Aken (Glaverbel): “We wilden de betrokken werknemers een nieuw uitzicht bieden. Daarom plaatsten we het herstructureringsthema onder de noemer Perspectief.”
Marcel Van Aken (Glaverbel)
Hendrik De Schrijver


Ook aandacht voor de blijvers is een must. “De overstap naar een technologisch geavanceerd bedrijf maakt nieuwe personeelssystemen noodzakelijk”, vindt Verschaeren. “Zo begonnen we kort na het beëindigen van de herstructurering met een systeem van classificatie en competenties voor arbeiders. Ook daarin zijn we bijna uniek in België. Tegelijkertijd voerden we voor het personeelsbeleid nieuwe instrumenten in. Dat was wennen, voor iedereen. Bij dat alles was de rol van de plaatselijke directie erg belangrijk. François Geys wist de groepsdirectie ervan te overtuigen dat de afbouw van Vertec niet kon zonder het opstarten van nieuwe activiteiten en perspectieven. Een duidelijke communicatie met de vakbonden én de eigen medewerkers over de reden van de afslanking en de weg die gevolgd zou worden, zorgde voor vertrouwen. Betrek je hen er goed bij, dan promoten ze het hele project mee. Sindsdien krijgen we van personeelsverantwoordelijken van andere bedrijven vragen over onze aanpak. Dit bedrijf was gekend voor zijn erg woelige sociale geschiedenis. Toch hebben de herstructureringen, die zonder enig sociaal conflict verliepen, hier gezorgd voor een mentale ommekeer, voor een gunstig sociaal klimaat.”

Lees meer over

Geef als eerste een reactie

Om reacties te kunnen geven moet u inloggen
< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen