< Terug naar overzicht

Systeemdenken, ontdekken van onze organisatiepatronen

Auteurs:Bryan Bill Goodman Michael Schaveling Jaap
Uitgever:Academic Service, 214 blz.
ISBN:90 5261 5527
Prijs:€30.00

Bill Bryan geeft al jaren workshops over systeemdenken en praktiseerde de methode zelf als leidinggevende. Hij was voorheen 35 jaar werkzaam bij chemiereus DSM en bouwde er een carrière op in productiemanagement, strategievorming en veranderingsmanagement. Ook collega-auteur Michael Goodman doceert systeemdenken en dit al meer dan 30 jaar. Hij is oprichter en leider van Innovation Associates Organizational Learning. Jaap Schaveling is programmamaker en docent organisatiedynamiek aan de Nijenrode Business Universiteit. Ook hij is een veelgevraagd lesgever in systeemdenken.


De auteurs vertrekken van de vaststelling dat vele organisatorische problemen altijd weerkeren omdat in de voorgestelde oplossing een redeneerfout schuilgaat. Het probleem zelf wordt onvoldoende tot zijn essentie herleid en het aangereikte antwoord is bijgevolg naast de kwestie. Een bekend voorbeeld is de manier waarop ontwikkelingshulp vaak wordt of werd georganiseerd, namelijk in de vorm van het sturen van voedsel en goederen. Dit type ontwikkelingshulp schept afhankelijkheid en pakt het kernprobleem, het gebrek aan een degelijke economie, niet bij de wortel aan. Men ziet ‘honger’ en benoemt die honger als het probleem terwijl het eigenlijk een symptoom is van een belabberde landbouw of economie. Men geeft het antwoord op de verkeerde vraag en de problemen verergeren in plaats van te verdwijnen.


Probleem B kent zelden een enkele oorzaak A en een hapklare oplossing C. Men mag onderdelen van een organisatie niet los zien van elkaar, ze zijn alle met elkaar verbonden en beïnvloeden elkaar. Het systeemdenken stapt af van het mechanische denken waarin een groot probleem in stukjes wordt gehakt en de deelproblemen worden opgelost. Het verwerpt de veronderstelling dat deelproblemen onafhankelijk van elkaar ontstaan en dus onafhankelijk van elkaar kunnen worden opgelost.


Bryan, Goodman en Schaveling tonen met een glashelder voorbeeld aan hoe het mechanisch denken nefast is in een complexe organisatie. Ze halen een fictieve onderneming aan die haar verkooptarget niet haalt. De afdeling verkoop probeert daar iets aan te doen en komt met het idee op de proppen nieuwe klanten binnen te halen door hen beloften te doen en speciale gunsten te verlenen. In het mechanisch denken past dit als oplossing. Helaas stoot die oplossing snel op problemen en verergert ze zelfs het aanvankelijke probleem. De vele beloften op de verkoopsafdeling leiden namelijk tot een grote druk op de serviceafdeling die plots tegen speciale leveringstijden en prijzen maatgericht werk moet afleveren. Deze druk leidt tot slechtere service en op lange termijn tot een daling van het klantenaantal en de verkoop. In het mechanisch denken ziet men een sociaal netwerk van samenwerkende mensen die een organisatie is verkeerdelijk als een machine die weer op volle toeren draait als er een vijs in wordt vastgedraaid. Het systeemdenken ziet het anders en ruimer. Het herkent de complexiteit van de organisatie en probeert alle cruciale factoren in rekening te brengen. Het tracht het plaatje open te trekken.


Nieuw is de thematiek niet, maar hij mag gerust opgefrist worden.

Lees meer over


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen