< Terug naar overzicht

Met alle geweld

Auteurs:Hans Achterhuis
Uitgever:Lemniscaat, 793 blz.
ISBN:97890 477 01279
Prijs:€44.00
Wie HRM als een streven naar een of ander ideaal model beschouwt, krijgt in de turf 'Met alle geweld' lik op stuk. Vanuit dat perspectief is dit nieuwe, lijvige werk van Hans Achterhuis een uitvoerig pleidooi voor pragmatisme. Dit is niet bepaald een praktisch HR-boek, het is niet eens een HR-boek, maar een typisch 'achtergrondwerk' voor iedereen die in het maatschappelijke, politieke en sociaaleconomische veld aan de touwtjes wil trekken of op zijn minst een weloverwogen analyse wil maken. Dan toch tijd voor reflectie?

In de jaren zestig liet psycholoog Stanley Milgram doorsnee mensen elektrische schokken toebrengen aan proefpersonen die foutieve antwoorden gaven. De vrijwilligers brachten steeds zwaardere elektrische schokken toe, louter en alleen omdat de leider van het experiment hun dat vroeg. De schokken waren nep, maar dat wisten de vrijwilligers niet.
Milgram was op het idee gekomen, toen hij zich afvroeg hoe het mogelijk was dat zulke grote groepen Duitsers op bevel van hogerhand uitgegroeid waren tot beulen. ‘Befehl ist Befehl’, zeg maar een onwrikbare autoriteit lag aan de basis van die volgzaamheid, zo bewees hij. En hij toonde meteen aan dat het niet om een louter Duits fenomeen ging.
De bereidheid om zelfs tot mogelijk dodelijke schokken te gaan, slonk pas toen de mogelijkheid geboden werd om open te discussiëren over de situatie. Ook verdeeldheid binnen de autoriteit helpt. Van de twintig proefpersonen die deelnamen aan een experiment, stopten er achttien op het moment waarop de leiders het niet eens waren met elkaar.
De Nederlandse filosoof Hans Achterhuis beschrijft deze experimenten zowat halverwege in zijn turf 'Met alle geweld'. Het is een sleutelpassage. Hiermee geeft hij loepzuiver aan dat alleen pluralisme helpt om een dam tegen geweld op te werpen.
Achterhuis geeft de vele verschijningsvormen van geweld en tracht ze te begrijpen of te duiden. Dat levert een bijzonder boeiend relaas op, waarin historische gebeurtenissen, psychologische bevindingen en politieke tot filosofische bespiegelingen de revue passeren. Bovendien komt de auteur er gaandeweg uit naar voren als een man die met zijn eigen idealisme worstelt (nadat hij al te veel politieke of ideologische builen heeft opgelopen). Idealisme of utopieën zijn maar al te vaak uitgedraaid als legitimatie van het goorste geweld.
Wie HRM als een streven naar een of ander ideaal model beschouwt, krijgt in dit lijvige boek lik op stuk. Vanuit dat perspectief is dit werk een uitvoerig pleidooi voor pragmatisme en een afwijzing van starre principes. Neen, niet van principes, wel van al te rigoureuze toepassingen ervan. Maar heet dat niet fundamentalisme? Hoe dan ook, pas op met idealen.

Lees meer over


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen