< Terug naar overzicht

Zelfleiderschap begint met zelfkennis en je talenten ontdekken (auteur: Nathalie De Regge)

Steeds meer stressgerelateerde klachten, continue verandering, toenemende onzekerheid, stijgend ziekteverzuim, ... Zelfleiderschap biedt medewerkers én organisaties een deel van het antwoord op de uitdagingen waarmee we vandaag worstelen.

Autonomie voor medewerkers komt in verschillende gradaties. In de klassieke hiërarchie bepaalt de baas wie wat waar doet, wanneer en zelfs hoe. In organisaties met zelfmanagement heeft de medewerker een zekere invloed op het hoe van het werk, al blijven de belangrijke incentives en motivatoren wel extern.

Een volgende stap in autonomie is zelfleiderschap. De medewerker zélf heeft een stem als het gaat over het wat, hoe, wanneer, ... van zijn werk. In organisaties met zelfleiderschap werken medewerkers vanuit hun eigen talenten: zij kijken waar ze energie uit halen en matchen dat aan een taak, project of rol. Zo’n vitale medewerker neemt proactief verantwoordelijkheid en creëert zelf de omstandigheden waarin hij of zij zich optimaal kan inzetten. Op die manier voelt de medewerker zich belangrijk en meer gehoord. Dat leidt op zijn beurt tot meer tevredenheid en minder absenteïsme. Teams werken ook beter samen wanneer de leden ervan zelf bepalen wie welke bijdrage levert.

Vraag aan de medewerkers in een team wie graag welke taak op zich neemt en vaak is een groot deel van het werk al zonder moeite verdeeld. En de taken die niemand wil? Die worden mét inspraak van heel het team verdeeld. Medewerkers die zelf de taakinhoud hebben bepaald, nemen met een ander gevoel ook die minder fijne verantwoordelijkheden. Kortom, de productiviteit verhoogt en het geluk binnen de organisatie neemt toe.

Nodig, maar niet noodzakelijk vandaag

Stappen zetten richting zelfleiderschap is nodig, omdat de wereld verandert. Change is de enige constante vandaag. Werknemers mogen er niet langer vanuit gaan dat ze hun huidige job nog jaren onveranderd kunnen uitvoeren. Bovendien ligt de tijd dat de manager op alles een antwoord had, achter ons. Het is aan de medewerker om verantwoordelijkheid te nemen.

Zelfleiderschap invoeren is dus nodig, maar niet noodzakelijk vandaag. De ervaring leert ons dat nog veel organisaties erg top-down georganiseerd zijn. Zelfleiderschap botst als het topmanagement die controle niet wil loslaten. In dergelijke organisaties kan het zelfs een slecht idee zijn om zelfleiderschap te stimuleren: je kan niet mensen empoweren om zelf beslissingen en initiatief te nemen, om nadien alles van bovenaf te beslissen. Dan is het effect negatief: mensen raken gefrustreerd en haken uiteindelijk af. Ze zullen een nieuwe uitdaging zoeken.

Belangrijk is wél dat de band tussen medewerkers die zichzelf leiden, wordt bewaakt. Die band is gebouwd op de bedrijfscultuur. Waar individuen zélf een toenemende beslissingsbevoegdheid krijgen, neemt het belang van een duidelijke missie, visie en strategie alleen maar toe. Bovendien creëert een organisatie best een context waar open communicatie mogelijk is rond wat men graag en niet graag doet, een omgeving waar ruimte is voor loopbaangesprekken of zelfs nog maar zeer stapsgewijs met talentenkaarten wordt gewerkt. Zelfleiderschap begint immers met zelfkennis en je talenten ontdekken.

En de leidinggevende?

Betekent zelfleiderschap het einde van de leidinggevende? Neen, integendeel! De rol van de leidinggevende is cruciaal. Waar de leidinggevende in een klassieke organisatie vooral manager, inspirator, entrepreneur is, focust hij of zij bij zelfleiderschap meer op de ondersteunende taak als coach. Het is de leidinggevende die ervoor zorgt dat elke medewerker over de mogelijkheden beschikt om niet alleen zijn job te doen, maar ook zijn talenten te ontdekken en te groeien. Een ‘nieuwe leidinggevende’ word je niet van vandaag op morgen. Een goede ondersteuning en begeleiding naar een ‘zelfleidende’ organisatie is daarvoor onontbeerlijk.

■ Nathalie De Regge is National Business Manager Talent Management/Leadership & Development bij Ascento. Zij schreef deze tekst als lid van de adviesraad van HR Square.


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen