< Terug naar overzicht

Werken in de nieuwe VUCA-context: Nieuwe zekerheden?

Het is ondertussen een gemeenplaats geworden: het domino-effect van trends in diverse domeinen van het maatschappelijk leven zal in de komende decennia de manier waarop wij leven en werken grondig veranderen. In een recent rapport wijzen we op de uitdagingen voor bedrijfsleiders onder invloed van de verschuivingen van de tewerkstelling tussen economische sectoren, de toenemende vergrijzing en de mobiliteitsproblematiek.

Van oudsher zijn Belgische werknemers geen koplopers als het aankomt op veranderen en vernieuwen in een werkcontext. Belgen behoren zelfs tot de meest honkvaste werknemers van Europa en vertonen een grote voorkeur voor een contract van onbepaalde duur bij één werkgever. En als het kan, liefst ook voor minstens 10 jaar in dezelfde functie ... De huidige VUCA-context lijkt roet in het eten te gooien. De vraagt rijst of er dan helemaal geen zekerheden meer zijn? We zoeken immers steevast naar bakens waarop we ons kunnen oriënteren in deze economisch en politiek onzekere tijden. En ja, die zijn er ongetwijfeld, maar niet langer dezelfde als vroeger.

Drie onzekerheden lijken nu al zeker

We zullen ermee moeten leren leven dat de loopbanen van de toekomst nog meer onvoorspelbaar zijn dan die van vandaag. Enerzijds omdat organisaties ook minder langer bestaan en we meer gedwongen loopbaantransities zullen meemaken dan voorheen, maar anderzijds ook omdat de inhoud van een job voortdurend in beweging is én omdat we langer zullen (moeten) werken.
Bovendien verwachten we dat organisaties meer flexibiliteit zullen inbouwen in hun personeelsbestand om snel te kunnen inspelen op een stijgende of dalende marktvraag. Experts verwachten dat in specifieke segmenten van de arbeidsmarkt het contract van onbepaalde duur in de toekomst alleen nog weggelegd zal zijn voor de happy few. Een ander – progressief groeiend aandeel – van het personeelsbestand zal bestaan uit freelancers, tijdelijke contracten en interims, die zich bewegen in de ‘talent cloud’ rond een organisatie. Het aantal hybride werkstatuten, al of niet uit vrije keuze van de werknemer, zal toenemen.
Syndicale organisaties beschouwen deze evolutie als een bedreiging voor de kwaliteit van de arbeid. Maar we kunnen dit ook zien als een opportuniteit. Voor werknemers kan dit een kans zijn om zelf aan het stuur te staan van bijvoorbeeld een betere werk-privébalans.
We zullen ook moeten leren om tijdens onze loopbaan te blijven leren. J.S. Perelman schreef lang geleden al de visionaire woorden “learning is what most adults will do for a living in the 21st century”. Levenslang leren zal broodnodig zijn. Ik ben geen fan van deze ietwat penitentiair klinkende term. Leren zou een natuurlijke drang moeten zijn van elke werknemer die in de juiste job zit. Een behoefte die zonder dwang of verplichting ontstaat als iemand in een werkcontext wordt ingezet die in het verlengde van zijn talenten en interesses ligt. Op dat moment ontstaat spontaan leerspanning.

Werkzekerheid in plaats van jobzekerheid

Tot slot moeten we beseffen dat jobzekerheid niet langer zal bestaan. Voortaan spreken we van werkzekerheid. De beste manier om hieraan te werken, is vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid tussen werknemers, werkgevers en overheid. In een bedrijfscontext betekent dit bijvoorbeeld permanent investeren in opleiding en ontwikkeling, op voorzet van zowel werkgever als werknemer.
En voor de overheid: geen onbeperkte subsidies voor werkloosheid bij baanverlies, maar wel een actief beleid gericht op de overbrugging van een periode tussen twee jobs, desnoods zonder inkomensverlies. Alleen op die manier vermijden we dat werkzoekenden op één of andere manier structureel terechtkomen in probleemstatistieken...

■ De auteur, Frank Vander Sijpe, is Director HR Research bij Securex. Hij schreef deze tekst als lid van de adviesraad van HR Square.


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen