< Terug naar overzicht

Volgerschap – een nieuw perspectief op leiderschap

Duizenden boeken zijn er al geschreven over leiderschap. Fortuinen worden uitgegeven aan het vinden en opleiden van goede leiders. De toegevoegde waarde van een goede leider is dan ook enorm. Maar goed ‘volgerschap’ is op zijn minst even belangrijk. Een bijdrage van Magaly De Smet, founding partner en ICF certified coach MCC bij Coaching The Shift.

Volgerschap – het klinkt raar. Toch bevinden velen onder ons zich regelmatig in de rol van ‘volger’. Zelfs op het ogenblik dat we de rol van leider opnemen, nemen we parallel de rol van volger op. Een supervisor rapporteert immers aan een groepsleider, de groepsleider aan de manager, de manager aan de CEO, de CEO aan de raad van bestuur en ga zo maar door. Gezien we beide rollen op hetzelfde moment opnemen, dienen we in beide te excelleren. Toch lijkt het alsof er een negatieve connotatie zit op de woorden ‘volger’ en ‘volgerschap’. Hoe zouden medewerkers reageren als er in het bedrijf een cursus ‘volgerschap’ werd ingericht? Kans is groot dat men gelijk naar de vakbond stapt.

‘Self-starters’

Nog niet zo lang geleden betekende volgerschap ‘zwijgen en doen wat er opgedragen wordt’. Als een zwerm spreeuwen, die beweegt in ‘harmonie’. Wie niet mee beweegt, wordt niet meer als spreeuw gezien. Gelukkig is er veel veranderd. Leiders worden verwacht in de spiegel te kijken en zich af te vragen hoe ze ‘effectief volgerschap’ voeden of ondermijnen. Of zoals Jonathan Haidt het verwoordde: “Focusing on leadership alone is like trying to understand clapping by studying only the left hand.”

Het aantal onderzoekers naar ‘volgerschap’ is bijna op één hand te tellen. Volgens het ‘Volgerschap Model’ van Curphy-Roellig (2010), beschikken effectieve volgers over een grote dosis engagement en een groot kritisch denkvermogen. De combinatie van deze factoren resulteert in vier volgerschaptypes.
Hierbij worden de ‘self-starters’ beschouwd als het meest effectieve volgerstype. Aangezien ze constant nadenken hoe het team op een hoger niveau in haar ontwikkeling te kunnen brengen. Ze kaarten problemen aan, komen met oplossingen en voeren deze enthousiast uit. Ze stappen uit hun comfortzone en voeren moedige feedbackgesprekken. Ze helpen leiders dubieuze beslissingen te voorkomen en motiveren collega’s om het beste uit zichzelf naar boven te halen.

‘Brown-nosers’

In de realiteit kom ik vaak teams tegen met aanzienlijk wat ‘brown-nosers’, zeg maar hielenlikkers of ja-knikkers. Helaas duiden die plichtsgetrouwe medewerkers zelden negatieve consequenties van bepaalde beslissingen, ze bevestigen de leider om in diens gratie te blijven.
Wanneer je dieper graaft, ontdek je dat de stilte vaak gevoed wordt door faalangst of kans op afwijzing. Sommigen denken wel kritisch, maar slikken deze gedachten in. Je zou voor minder als de leider negatief reageert op kritische vragen of afwijkende suggesties. Het effect kan zo groot zijn, dat effectieve volgers ‘criticizers’ (verbitterde criticasters) of ‘slackers’ (gedemotiveerde plantrekkers) worden.

10 tips voor een effectief leider- en volgerschap

  • Bespreek het model met je team, leg de assen en de vier volgerschapstypes uit.
  • Duid met stippen aan in welke volgerschapstypes je je herkende in je loopbaan.
  • Deel hoe je volgerschapstype veranderde en wat aan de basis lag (openheid opent).
  • Nodig de teamleden uit hun inzichten te delen.
  • Sta open voor wat ze zeggen en bedank hen om dit te delen.
  • Denk samen na over de relatie tussen jouw leiderschapsstijl en hun volgerschapstypes.
  • Denk samen na over hoe dit de dynamiek en prestaties van het team beïnvloedt.
  • Wissel ideeën uit om zowel het leiderschap als het volgerschap te verbeteren.
  • Deel welk persoonlijk engagement ieder aangaat om het team succesvoller te maken.
  • Kom terug op dit engagement, houd elkaar verantwoordelijk.

Als het onderlinge vertrouwen tussen teamleden, of in jou als leider te laag is om kwetsbaarheid te tonen, vraag dan een externe teamcoach om het proces te faciliteren.

■ De auteur, Magaly De Smet, is founding partner en ICF certified coach MCC bij Coaching The Shift. Zij schreef deze tekst als lid van de adviesraad van HR Square.


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen