< Terug naar overzicht

Mentale problemen op het werk: van wegkijken naar aanpakken

Psychosociale problemen zoals burn-out, depressie of angststoornissen zijn wijdverspreid op de werkvloer. Uit onderzoek van Mensura blijkt dat de meeste Belgische ondernemingen de problematiek erkennen, maar slechts één op de drie heeft ook een psychosociaal preventieplan paraat.

In een vorige column stond ik al stil bij de nood aan structurele aandacht en opvang voor de psychosociale problematiek van werknemers (‘Eerste hulp bij mentale problemen zou overal ingeburgerd moeten zijn’). Die problemen hebben immers een grote impact op het welzijn van medewerkers, zetten de productiviteit onder druk en leiden vaak tot (langdurige) uitval.

Bron van verzuim

Aan de hand van een telefonische werkgeversbevraging van meer dan 500 zaakvoerders en HR-verantwoordelijken brengt Mensura in kaart waar het schoentje knelt. 70 procent van de bedrijven die de oorzaken van verzuim kennen, geeft aan dat mentale problemen een bron van uitval zijn. Hoe meer werknemers, hoe duidelijker: vanaf meer dan 100 werknemers is dat bijna zonder uitzondering een factor van verzuim (98 procent).

Gevraagd naar het soort psychosociale problemen, blijken burn-out en stress de grootste boosdoeners (80 procent), gevolgd door privéproblemen zoals scheiding of rouw (70 procent) en depressie (59 procent). Een kleine 25 procent noemt ook conflicten, pesten of verslaving.

Organisaties ondergaan het probleem

De problematiek blijft dus niet onder de radar. In schril contrast daarmee staat de aanpak: slechts één op de drie organisaties heeft vandaag een preventieplan rond mentale problemen. Nochtans zou dat een logische uitkomst (moeten) zijn van de – verplichte – psychosociale risicoanalyse. Zeker in het kmo-landschap is dat eerder regel dan uitzondering. Daar heeft goed 80 procent geen dergelijk plan.

Vier op de tien ondernemingen achten zich bovendien niet in staat om zelf een psychosociaal preventiebeleid op te zetten. Bij kmo’s is dat ongeveer de helft, maar ook grotere ondernemingen worstelen ermee (101-500 werknemers: 32 procent, meer dan 500 werknemers: 20 procent). Driekwart zou hiervoor wel aankloppen bij hun externe dienst.

Opleiding als duurzame investering

65 procent vindt dat leidinggevenden in staat moeten zijn om een persoonlijk gesprek te voeren met werknemers in moeilijkheden en hen kunnen doorverwijzen naar professionele hulp. Toch blijken leidinggevenden vaak niet getraind om signalen te herkennen van psychosociale problemen.

Zeven op de tien organisaties hebben gelukkig wel een vertrouwenspersoon in huis. Een vertrouwenspersoon heeft zijn deur openstaan voor wie de stap durft te zetten om over problemen te praten. Maar leidinggevenden, de oren en ogen op elke afdeling, moeten een stap verder kunnen gaan en proactief mentale problemen detecteren. Als zij tijdig schakelen (lees: problemen (h)erkennen, een luisterend oor bieden, doorverwijzen indien nodig), kunnen ze de kentering inzetten en uitval voorkomen.

Geen tijd te verliezen

Zo ver zijn we nog lang niet. Op de werkvloer wordt nog te gemakkelijk in een wijde boog om mentale problemen heen gelopen. Het is nochtans goedkoper en minder belastend om in preventieve acties en opleidingen te voorzien dan om de kosten en ongemakken van langdurige afwezigheid te dragen. Organisaties die niet langer wegkijken, maar snel, gepast en structureel handelen, doen hun voordeel in de strijd tegen vermijdbaar verzuim.


■ De auteur, Gretel Schrijvers, is algemeen directeur van Mensura EDPB. Zij schreef deze tekst als lid van de adviesraad van HR Square.


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen