< Terug naar overzicht

Leiderschap is in essentie zelfleiderschap, het één vloeit voort uit het ander

Het begrip ‘leiderschap’ kent vele adjectieven: inspirerend leiderschap, systemisch leiderschap, transformationeel leiderschap, bewust leiderschap, duurzaam leiderschap,… Ongeacht alle adjectieven, gaat het over: durf ik in de spiegel te kijken en erken ik dat ik ook maar een mens ben, in mijn eigen evolutieproces met kwaliteiten en valkuilen?

Wie spreekt over ‘leiderschap’, heeft het ook over ‘zelfleiderschap’. Beide gaan hand in hand: leiderschap kan niet zonder de vooronderstelling van zelfleiderschap. Laat dit nu net zijn waar het schoentje nog steeds wringt. Wat doe ik waardoor mijn teamleden mij waarderen? Wat straal ik uit zodat ik mijn team meekrijg? Waarom reageer ik zoals ik reageerde? Wat zijn mijn rode knopjes? Hoe reageer ik dan? Welk gevoel blijft onuitgesproken waardoor we steeds in dezelfde dynamiek belanden? Om hierop een antwoord te vinden, is zelfbesef nodig en de bereidheid om constructief om te gaan met feedback. Dat vraagt observatie, reflectie en evaluatie. Wie neemt hier de tijd voor?

Ken jezelf

In een wereld waarin het vroegere leiderschapsmodel, gebaseerd op autoriteit en hiërarchie, aan kracht verliest, is het méér dan ooit noodzakelijk om een rolmodel te zijn voor anderen en voor zichzelf. Hoe goed ken je jezelf? Wat is de beste versie van jezelf als leider? Wat zijn je kernwaarden die je handelen bepalen? Hoe integer ben je? In de VUCA-wereld is er geen plaats voor zekerheden en scherp afgelijnde businessmodellen. Een wereld in verandering vraagt om leiders die comfortabel kunnen omgaan met hun eigen evolutie en daar ook van kunnen genieten. Leiders die nieuwsgierig zijn om zichzelf te ontwikkelen, zichzelf te leren kennen zonder over zichzelf te oordelen.

Tijdens een opleiding of coaching in bedrijven krijgen we vaak de reactie: “Ik heb al een leiderschapsprogramma gevolgd. Ik weet of ken dit al.” Dan vragen we als coach door: “Hoe pas je dit toe in je dagelijkse transacties?” Sommigen kunnen hierop een antwoord geven, anderen niet.

Op de daaropvolgende vragen (“Wat is het effect ervan op je relaties? Je resultaten? Je rol? Hoe dien je hiermee de stakeholders van je bedrijf?”) blijven de meesten het antwoord schuldig. Vaak wordt er onvoldoende aandacht geschonken aan het hier en nu en ziet men meer in de toekomst, soms het verleden, waardoor ‘effecten’ aan het oog voorbij gaan. Dat is jammer, want de reacties van medewerkers zijn waardevolle informatie om te bevestigen wat werkt en wat niet én om dan bij te sturen waar het nodig is.

Zelfbewust

Een zelfbewuste leider weet vanuit welk perspectief hij naar een situatie kijkt en wat het effect ervan is op zijn gedachten en zijn gedrag. Hij erkent de waarde van andere perspectieven en stelt zich open om vanuit andere invalshoeken naar de werkelijkheid te kijken. Ook al moet hij hiervoor soms zijn initiële gedachten loslaten en zijn gedrag bijsturen.

Een zelfbewuste leider…

  • Weet vanuit welke intenties hij een bepaald gedrag stelt en durft deze te benoemen.
  • Observeert en bevraagt de effecten van het eigen gedrag op anderen.
  • Reflecteert in welke mate deze effecten met zijn initiële intenties overeenkomen.
  • Kijkt met mildheid naar zijn eigen groeiproces en stuurt bij.
  • Kent zijn eigen kernwaarden en handelt er steeds weer naar.
  • Erkent de limieten van zijn eigen denken, voelen en handelen en stopt deze niet weg.
  • Kent/herkent zijn eigen ‘rode knopjes’ en neemt daarvoor zijn verantwoordelijkheid op.
  • Geniet van zijn evolutie als mens en als leider en is hierin een rolmodel.
     


■ De auteur, Dorothée Willems, is Founding Partner en ICF Certified Coach MCC bij Coaching The Shift. Ze schreef deze tekst als lid van de adviesraad van HR Square.


< Terug naar overzicht

U zoekt, u vindt !

HR Square | Magazine, E-zine, Netwerk, Website, Seminaries, ...

Word nu lid !
Geniet van de voordelen